Шива-сахасранама-стотра (Рудра-ямала)

Шива-сахасранама-стотра

Перевод: Савитри Деви..

Вступление

॥ श्री शिवसहस्रनामस्तोत्रम् रुद्रयामलतन्त्रन्तर्गत ॥
.. śrī śivasahasranāmastotram rudrayāmalatantrantargata ..
«Тысяча восемь имён Шивы из Рудраямала-тантры»

॥ ॐ श्री गणेशाय नमः ॥
.. oṁ śrī gaṇeśāya namaḥ ..
Ом. Поклонение Ганеше


॥ पूर्वपीठिका ॥
.. pūrvapīṭhikā ..

ओंकारनिलयं देवं गजवक्त्रं चतुर्भुजम् ।
पिचण्डिलमहं वन्दे सर्वविघ्नोपशान्तये ॥
oṁkāranilayaṁ devaṁ gajavaktraṁ caturbhujam .
picaṇḍilamahaṁ vande sarvavighnopaśāntaye ..

Я поклоняюсь Господу в форме слога Ом, Слоноликому, Четырёхрукому, Невообразимо толстобрюхому. Пусть он уничтожит все препятствия!

श्रुतिस्मृतिपुराणानामालयं करुणालयम् ।
नमामि भगवत्पादशंकरं लोकशंकरम् ॥
śrutismṛtipurāṇānāmālayaṁ karuṇālayam .
namāmi bhagavatpādaśaṁkaraṁ lokaśaṁkaram ..

Я поклоняюсь Прибежищу шрути, смрити и пуран, обители милосердия, Божественностопому Шанкаре, Источнику процветания миров,

शंकरं शंकराचार्यं केशवं बादरायणम् ।
सूत्रभाष्यकृतौ वन्दे भगवन्तौ पुनःपुनः ॥
śaṁkaraṁ śaṁkarācāryaṁ keśavaṁ bādarāyaṇam .
sūtrabhāṣyakṛtau vande bhagavantau punaḥpunaḥ ..

Шанкару, Шанкарачарью, Кешаву, Бадараяну, создавшего комментарии к сутрам, Наивысшее Божествo снова и снова я славлю!

वन्दे शम्भुमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणं वन्दे पन्नगभूषणं मृगधरं वन्दे पशूनांपतिम् ।
वन्दे सूर्यशशांकवह्निनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियं वन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शंकरम् ॥
vande śambhumumāpatiṁ suraguruṁ vande jagatkāraṇaṁ vande pannagabhūṣaṇaṁ mṛgadharaṁ vande paśūnāṁpatim .
vande sūryaśaśāṁkavahninayanaṁ vande mukundapriyaṁ vande bhaktajanāśrayaṁ ca varadaṁ vande śivaṁ śaṁkaram ..

Я преклоняюсь пред Шамбху, Господином Умы, чту Учителя девов, я поклоняюсь Причине существования мира, Украшенного змеем превозношу, Держащего лань воспеваю, Повелителя связанных существ я славлю.

Я возношу хвалу Солнце-лунно-огненноокому, Любящего Мукунду (Эпитет Вишну - "Дарующий освобождение") прославляю, я почитаю Прибежище преданных и всех людей, восхваляю Дарующего благо Шиву Шанкару!

तव तत्त्वं न जानामि कीदृशोऽसि महेश्वर ।
यादृशोऽसि महादेव तादृशाय नमो नमः ॥
tava tattvaṁ na jānāmi kīdṛśo'si maheśvara .
yādṛśo'si mahādeva tādṛśāya namo namaḥ ..

Я не знаю Твоей сущности, о, Махешвара, какова Твоя истинная природа, таков и есть Ты, Тому Тебе я поклоняюсь!

ऋषय ऊचुः ।
सूत वेदार्थतत्त्वज्ञ शिवध्यानपरायण ।
मुक्त्युपायं वदास्मभ्यं कृपालो मुनिसत्तम ॥ १॥
ṛṣaya ūcuḥ .
sūta vedārthatattvajña śivadhyānaparāyaṇa .
muktyupāyaṁ vadāsmabhyaṁ kṛpālo munisattama .. 1..

Риши сказали:

О Сута, знающий истинную природу сути Вед! Приводящее к созерцанию Шивы средство к освобождению милостиво поведай нам, о лучший среди мудрецов!

कः सेव्यः सर्वदेवेषु को वा जप्यो मनुः सदा ।
स्थातव्यं कुत्र वा नित्यं किं वा सर्वार्थसाधकम् ॥ २॥
kaḥ sevyaḥ sarvadeveṣu ko vā japyo manuḥ sadā .
sthātavyaṁ kutra vā nityaṁ kiṁ vā sarvārthasādhakam .. 2..

Кто почитаем во всех божествах, и на кого постоянно медитируют люди, и где следует находится, и что всегда является средством достижения всех целей?

श्री सूत उवाच ।
धन्यान्मन्यामहे नूनमनन्यशरणान्मुनीन् ।
वन्याशिनो वनेवासान् न्यस्तमानुष्यकल्मषान् ॥ ३॥
śrī sūta uvāca .
dhanyānmanyāmahe nūnamananyaśaraṇānmunīn .
vanyāśino vanevāsān nyastamānuṣyakalmaṣān .. 3..

Сута сказал:

О благополучии мы думаем, а также и об обители мудрецов, лесных старцев, живущих в лесу, не погрязших в человеческих заблуждениях

भवद्भिः सर्ववेदार्थतत्त्वं ज्ञातमतन्द्रितैः ।
भवद्भिः सर्ववेदार्थो ज्ञात एवास्ति यद्यपि ॥ ४॥
bhavadbhiḥ sarvavedārthatattvaṁ jñātamatandritaiḥ .
bhavadbhiḥ sarvavedārtho jñāta evāsti yadyapi .. 4..

Ими почтенными истинная природа сути Вед познана с великой тщательностью. Несмотря на то, что ими суть Вед познана,

तथापि किञ्चिद्वक्ष्यामि यथा ज्ञातं मया तथा ।
पुरा कैलासशिखरे सुखासीनं जगत्प्रभुम् ॥ ५॥
tathāpi kiñcidvakṣyāmi yathā jñātaṁ mayā tathā .
purā kailāsaśikhare sukhāsīnaṁ jagatprabhum .. 5..

Тем не менее, кое-что я поведаю так, как это известно мне. Прежде на вершине Кайласа с миром восседавшего Господа Вселенной

वेदान्तवेद्यमीशानं शंकरं लोकशंकरम् ।
विलोक्यातीव सन्तुष्टः षण्मुखः साम्बमीश्वरम् ॥ ६॥
vedāntavedyamīśānaṁ śaṁkaraṁ lokaśaṁkaram .
vilokyātīva santuṣṭaḥ ṣaṇmukhaḥ sāmbamīśvaram .. 6..

Прославляемого ведантой правителя, Шанкару, Источник процветания миров, Созерцающего долгое время, соединённого с Матерью Господа, ублаготворённый Шестиликий (Картикейя)

मत्वा कृतार्थमात्मानं प्रणिपत्य सदाशिवम् ।
पप्रच्छ सर्वलोकानां मुक्त्युपायं कृताञ्जलिः ॥ ७॥
matvā kṛtārthamātmānaṁ praṇipatya sadāśivam .
papraccha sarvalokānāṁ muktyupāyaṁ kṛtāñjaliḥ .. 7..

Думая о Нём, достигшем Атмана, склонившись пред Вечным Шивой, спросил о средстве освобождения для всех миров, сложив руки с почтением.

श्रीस्कन्द उवाच ।
विश्वेश्वर महादेव विष्णुब्रह्मादिवन्दित ।
देवानां मानवानां च किं मोक्षस्यास्ति साधनम् ॥ ८॥
śrīskanda uvāca .
viśveśvara mahādeva viṣṇubrahmādivandita .
devānāṁ mānavānāṁ ca kiṁ mokṣasyāsti sādhanam .. 8..

Шри Сканда сказал:

О, Повелитель всего сущего, Махадева, почитаемый Вишну, Брахмой и прочими! Кто, кроме тебя помощник в достижении освобождения девами и людьми!

तव नामान्यनन्तानि सन्ति यद्यपि शंकर ।
तथापि तानि दिव्यानि न ज्ञायन्ते मयाधुना ॥ ९॥
tava nāmānyanantāni santi yadyapi śaṁkara .
tathāpi tāni divyāni na jñāyante mayādhunā .. 9..

Хотя Твои имена бесчислены, о Шанкара, но всё же те божественные имена не узнаны мною до сих пор.

प्रियाणि शिवनामानि सर्वाणि शिव यद्यपि ।
तथापि कानि रम्याणि तेषु प्रियतमानि ते ॥
priyāṇi śivanāmāni sarvāṇi śiva yadyapi .
tathāpi kāni ramyāṇi teṣu priyatamāni te ..

Несмотря на то, что все имена Шивы благие, однако, какие среди них наиболее приятны Ему?

तानि सर्वार्थदान्यद्य कृपया वक्तुमर्हसि ॥ १०॥
tāni sarvārthadānyadya kṛpayā vaktumarhasi .. 10..

Их, дарующих всё желаемое, пожалуйста, не соблаговолишь ли Ты поведать?

श्रीसूत उवाच ।
कुमारोदीरितां वाचं सर्वलोकहितावहाम् ।
श्रुत्वा प्रसन्नवदनस्तमुवाच सदाशिवः ॥ ११॥
śrīsūta uvāca .
kumārodīritāṁ vācaṁ sarvalokahitāvahām .
śrutvā prasannavadanastamuvāca sadāśivaḥ .. 11..

Сута сказал:

Произнесённую речь Кумара, направленную на благо всех миров услышав, Вечный Шива улыбнувшись, произнёс следующее:

श्रीसदाशिव उवाच ।
साधु साधु महाप्राज्ञ सम्यक्पृष्ठं त्वयाधुना ।
यदिदानीम् त्वया पृष्टं तद्वक्ष्ये शृणु सादरम् ॥ १२॥
śrīsadāśiva uvāca .
sādhu sādhu mahāprājña samyakpṛṣṭhaṁ tvayādhunā .
yadidānīm tvayā pṛṣṭaṁ tadvakṣye śṛṇu sādaram .. 12..

Господь Шива сказал:

Прекрасно! Очень мудрый и правильный вопрос был тобою задан сейчас. Слушай же на него ответ внимательно.

एवमेव पुरा गौर्या पृष्टः काश्यामहं तदा ।
समाख्यातं मया सम्यक्सर्वेषां मोक्षसाधनम् ॥ १३॥
evameva purā gauryā pṛṣṭaḥ kāśyāmahaṁ tadā .
samākhyātaṁ mayā samyaksarveṣāṁ mokṣasādhanam .. 13..

Давным давно Гаури меня спросила какие это [имена], тогда тоже самое Мною было разъяснено, подходящая всем практика для освобождения.

दिव्यान्यनन्तनामानि सन्ति तन्मध्यगं परम् ।
अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां प्रियतरं मम ॥ १४॥
divyānyanantanāmāni santi tanmadhyagaṁ param .
aṣṭottarasahasraṁ tu nāmnāṁ priyataraṁ mama .. 14..

Божественные бесчисленные имена есть, но среди них наивысшие 1008 наиболее приятны Мне

एकैकमेव तन्मध्ये नाम सर्वार्थसाधकम् ।
मयापि नाम्नां सर्वेषां फलं वक्तुं न शक्यते ॥ १५॥
ekaikameva tanmadhye nāma sarvārthasādhakam .
mayāpi nāmnāṁ sarveṣāṁ phalaṁ vaktuṁ na śakyate .. 15..

Даже любое одно из них является средством достижения всех целей, и даже Я не могу сказать обо всех результатах (повторения) каждого из (этих) имён.

तिलाक्षतैर्बिल्वपत्रैः कमलैः कोमलैर्नवैः ।
पूजयिष्यति मां भक्त्या यस्त्वेतन्नामसंख्यया ॥ १६॥
tilākṣatairbilvapatraiḥ kamalaiḥ komalairnavaiḥ .
pūjayiṣyati māṁ bhaktyā yastvetannāmasaṁkhyayā .. 16..

Неповреждёнными семенами сезама, листьями бильвы, нежными бутонами лотоса, должно совершать служение Мне с преданностью повторяя эти имена по порядку.

स पापेभ्यः संसृतेश्च मुच्यते नात्र संशयः ।
ततो ममान्तिकं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ १७॥
sa pāpebhyaḥ saṁsṛteśca mucyate nātra saṁśayaḥ .
tato mamāntikaṁ yāti punarāvṛttidurlabham .. 17..

Тот от грехов и проклятья освободится, нет в этом сомнения, таким образом в близости со Мной достигнет нового рождения труднодостижимого.

एकैकेनैव नाम्ना मां अर्चयित्वा दृढव्रताः ।
स्वेष्टं फलं प्राप्नुवन्ति सत्यमेवोच्यते मया ॥ १८॥
ekaikenaiva nāmnā māṁ arcayitvā dṛḍhavratāḥ .
sveṣṭaṁ phalaṁ prāpnuvanti satyamevocyate mayā .. 18..

Даже одним из этих имён Меня восхваляя, с настойчивостью желаемые результаты возможно обрести, истину говорю Я.

एतन्नामावलीं यस्तु पठन्मां प्रणमेत्सदा ।
स याति मम सायुज्यं स्वेष्टं बन्धुसमन्वितः ॥ १९॥
etannāmāvalīṁ yastu paṭhanmāṁ praṇametsadā .
sa yāti mama sāyujyaṁ sveṣṭaṁ bandhusamanvitaḥ .. 19..

Гирлянду этих имён кто рецитирует и Меня всегда почитает, тот достигнет единения со мной, в желаемые связи вовлечённый.

स्पृष्ट्वा मल्लिंगममलं एतन्नामानि यः पठेत् ।
स पातकेभ्यः सर्वेभ्यः सत्यमेव प्रमुच्यते ॥ २०॥
spṛṣṭvā malliṁgamamalaṁ etannāmāni yaḥ paṭhet .
sa pātakebhyaḥ sarvebhyaḥ satyameva pramucyate .. 20..

Кто во время рецитации касается пречистого Лингама, тот от всех грехов воистину освободится

यस्त्वेतन्नामभिः सम्यक् त्रिकालं वत्सरावधि ।
मामर्चयति निर्दम्भः स देवेन्द्रो भविष्यति ॥ २१॥
yastvetannāmabhiḥ samyak trikālaṁ vatsarāvadhi .
māmarcayati nirdambhaḥ sa devendro bhaviṣyati .. 21..

А кто этими именами регулярно трижды в день в течении года меня почитает, несомненно, тот повелителем Девов станет.

एतन्नामानुसन्धाननिरतः सर्वदाऽमुना ।
मम प्रियकरस्तस्मान्निवसाम्यत्र सादरम् ॥ २२॥
etannāmānusandhānanirataḥ sarvadā'munā .
mama priyakarastasmānnivasāmyatra sādaram .. 22..

(Читать) эти имена необходимо по порядку с должным уважением, они являются причиной моей радости

तत्पूजया पूजितोऽहं स एवाहं मतो मम ।
तस्मात्प्रियतरं स्थानमन्यन्नैव हि दृश्यते ॥ २३॥
tatpūjayā pūjito'haṁ sa evāhaṁ mato mama .
tasmātpriyataraṁ sthānamanyannaiva hi dṛśyate .. 23..

Таким образом поклоняющемуся, Я служу сам, и он почитаем подобно Мне, и ничего другого более приятного [Мне], чем это не возможно представить.

हिरण्यबाहुरित्यादिनाम्नां शम्भुरहं ऋषिः ।
देवताप्यहमेवात्र शक्तिर्गौरी मम प्रिया ॥ २४॥
hiraṇyabāhurityādināmnāṁ śambhurahaṁ ṛṣiḥ .
devatāpyahamevātra śaktirgaurī mama priyā .. 24..

У этих имён, начиная с hiraṇyabāhu (Златорукого), Я, Шамбху - риши, и Девата (Божество) тоже Я, Шакти - любящая меня Гаури,

महेश एव संसेव्यः सर्वैरिति हि कीलकम् ।
धर्माद्यर्थाः फलं ज्ञेयं फलदायी सदाशिवः ॥ २५॥ ॐ ॥
maheśa eva saṁsevyaḥ sarvairiti hi kīlakam .
dharmādyarthāḥ phalaṁ jñeyaṁ phaladāyī sadāśivaḥ .. 25.. oṁ ..

Единый Махеша, почитаемый всеми - килака, плод - цели жизни, начиная с дхармы, должен быть познан дарующий плоды Садашива.

सौरमण्डलमध्यस्थं साम्बं संसारभेषजम् ।
नीलग्रीवं विरूपाक्षं नमामि शिवमव्ययम् ॥
sauramaṇḍalamadhyasthaṁ sāmbaṁ saṁsārabheṣajam .
nīlagrīvaṁ virūpākṣaṁ namāmi śivamavyayam ..

Пребывающего в центре солнечного диска, Соединённого с Матерью, Спасающего из сансары, Синешеего, Обладателя необычных глаз, Превечного Шиву я почитаю.

Ньяса и дхьяна

॥ न्यासः ॥
ॐ अस्य श्रीशिवसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य शम्भुरृषिः ।
अनुष्टुप् छन्दः । परमात्मा श्रीसदाशिवो देवता ।
महेश्वर इति बीजम् । गौरी शक्तिः ।
महेश एव संसेव्यः सर्वैरिति कीलकम् ।
श्रीसाम्बसदाशिव प्रीत्यर्थे मुख्यसहस्रनामजपे विनियोगः ॥
.. nyāsaḥ ..
oṁ asya śrīśivasahasranāmastotramahāmantrasya śambhurṛṣiḥ .
anuṣṭup chandaḥ . paramātmā śrīsadāśivo devatā .
maheśvara iti bījam . gaurī śaktiḥ .
maheśa eva saṁsevyaḥ sarvairiti kīlakam .
śrīsāmbasadāśiva prītyarthe mukhyasahasranāmajape viniyogaḥ ..

Ньяса

Ом. У этой священной Шива-сахасранама-стотры Шамбху - риши, размер - ануштуп, Священный Параматма Садашива - божество, Махешвара - биджа, Гаури - Шакти, Единый Махеша, почитаемый всеми - килака, Винийога - для удовлетворения священного Садашивы, соединённого с Матерью при рецитации главных тысячи имён.

॥ ध्यानम् ॥
शान्तं पद्मासनस्थं शशिधरमकुटं पञ्चवक्त्रं त्रिनेत्रं शूलं वज्रं च खड्गं परशुमभयदं दक्षभागे वहन्तम् ।
नागं पाशं च घण्टां वरडमरुयुतं चांकुशं वामभागे नानालंकारयुक्तं स्फटिकमणिनिभं पार्वतीशं नमामि ॥
.. dhyānam ..
śāntaṁ padmāsanasthaṁ śaśidharamakuṭaṁ pañcavaktraṁ trinetraṁ śūlaṁ vajraṁ ca khaḍgaṁ paraśumabhayadaṁ dakṣabhāge vahantam .
nāgaṁ pāśaṁ ca ghaṇṭāṁ varaḍamaruyutaṁ cāṁkuśaṁ vāmabhāge nānālaṁkārayuktaṁ sphaṭikamaṇinibhaṁ pārvatīśaṁ namāmi ..

Дхьяна

Умиротворённого, Сидящего на лотосе, Носящего на голове луну, Пятиликого, Трёхокого, с правой стороны трезубец, ваджру, меч и топор держащего, жест бесстрашия показывающего, обнажённого, левыми руками петлю, колокольчик, дамару и стрекало держащего, жест благословения демонстрирующего, Носящего множество украшений, Подобному кристалу, Повелителю Парвати я поклоняюсь.

Стотра и Стотра-вали

ॐ नमो भगवते रुद्राय । ॐ हिरण्यबाहुः सेनानीर्दिक्पतिस्तरुराट् हरः । हरिकेशः पशुपतिर्महान् सस्पिञ्जरो मृडः ॥ १॥ oṁ namo bhagavate rudrāya . oṁ hiraṇyabāhuḥ senānīrdikpatistarurāṭ haraḥ . harikeśaḥ paśupatirmahān saspiñjaro mṛḍaḥ .. 1..

1

हिरण्यबाहु

hiraṇyabāhu

Златорукий

2

सेनानी

senānī

Главнокомандующий армией

3

दिक्पति

dikpati

Повелитель направлений

4

तरुराजन्

tarurājan

Царь деревьев

5

हर

hara

Разрушитель

6

हरिकेश

harikeśa

Рыжеволосый

7

पशुपति

paśupati

Властелин животных, ограниченных живых существ

8

महात्

mahāt

Огромный

9

सस्पिञ्जर

saspiñjara

Огненно-рыжий, Золотистый

10

मृड

mṛḍa

Радующий

विव्याधी बभ्लुशः श्रेष्ठः परमात्मा सनातनः । सर्वान्नराट् जगत्कर्ता पुष्टेशो नन्दिकेश्वरः ॥ २॥ vivyādhī babhluśaḥ śreṣṭhaḥ paramātmā sanātanaḥ . sarvānnarāṭ jagatkartā puṣṭeśo nandikeśvaraḥ .. 2..

11

विव्याधी

vivyādhī

Пронизывающий

12

बभ्लुश

babhluśa

Восседающий на быке (Коричневый)

13

श्रेष्ठ

śreṣṭha

Наилучший

14

परमात्मन् सनातन

paramātman sanātana

Извечная Сверхдуша (Параматман)

15

सर्वान्नराजन्

sarvānnarājan

Повелитель всей пищи

16

जगत्कर्तृ

jagatkartṛ

Создатель Вселенной

17

पुष्टेश

puṣṭeśa

Повелитель благ

18

नन्दिकेश्वर

nandikeśvara

Господин Нанди

आततावी महारुद्रः संसारास्त्रः सुरेश्वरः । उपवीतिरहन्त्यात्मा क्षेत्रेशो वननायकः ॥ ३॥ ātatāvī mahārudraḥ saṁsārāstraḥ sureśvaraḥ . upavītirahantyātmā kṣetreśo vananāyakaḥ .. 3..

19

आतताविन्

ātatāvin

Обладатель натянутого лука

20

महारुद्र

mahārudra

Великий Рудра, Громко ревущий

21

संसारास्त्र

saṁsārāstra

Оружие сансары

22

सुरेश्वर

sureśvara

Повелитель Девов

23

उपवीतिन्

upavītin

Носящий священный шнур

24

अहन्त्यात्मन्

ahantyātman

Неуничтожимая сущность, Атман

25

क्षेत्रेश

kṣetreśa

Повелитель поля

26

वननायक

vananāyaka

Лесной проводник, Повелитель леса

रोहितः स्थपतिः सूतो वाणिजो मन्त्रिरुन्नतः । वृक्षेशो हुतभुग्देवो भुवन्तिर्वारिवस्कृतः ॥ ४॥ rohitaḥ sthapatiḥ sūto vāṇijo mantrirunnataḥ . vṛkṣeśo hutabhugdevo bhuvantirvārivaskṛtaḥ .. 4..

27

रोहित

rohita

Краснотелый (Дарующий милость, дар речи)

28

स्थपति

sthapati

Архитектор (Управляющий) Вселенной

29

सूत

sūta

Колесничий

30

वाणिज

vāṇija

Купец

31

मन्त्रिन्

mantrin

Министр, Предводитель собрания

32

उन्नत

unnata

Возвышающийся

33

वृक्षेश

vṛkṣeśa

Хозяин быка

34

हुतभुज्

hutabhuj

Поглотитель жертвоприношений

35

देव

deva

Дева

36

भुवन्ति

bhuvanti

Проявляющий существование

37

वारिवस्कृत

vārivaskṛta

Создавший пространство

उच्चैर्घोषो घोररूपः पत्तीशः पाशमोचकः । ओषधीशः पञ्चवक्त्रः कृत्स्नवीतो भयानकः ॥ ५॥ uccairghoṣo ghorarūpaḥ pattīśaḥ pāśamocakaḥ . oṣadhīśaḥ pañcavaktraḥ kṛtsnavīto bhayānakaḥ .. 5..

38

उच्चैर्घोष

uccairghoṣa

Громко кричащий

39

घोररूप

ghorarūpa

Принимающий ужасающие формы

40

पत्तीश

pattīśa

Господин войнов, героев

41

पाशमोचक

pāśamocaka

Освободитель из ловушки, от привязанностей

42

ओषधीश

oṣadhīśa

Господин растений

43

पञ्चवक्त्र

pañcavaktra

Пятиликий

44

कृत्स्नवीत

kṛtsnavīta

Защищённый со всех сторон, Полностью окружающий врагов

45

भयानक

bhayānaka

Управляющий страхом

सहमानः स्वर्णरेताः निव्याधिर्निरुपप्लवः । आव्याधिनीशः ककुभो निषंगी स्तेनरक्षकः ॥ ६॥ sahamānaḥ svarṇaretāḥ nivyādhirnirupaplavaḥ . āvyādhinīśaḥ kakubho niṣaṁgī stenarakṣakaḥ .. 6..

46

सहमान

sahamāna

Побеждающий врагов

47

स्वर्णरेतस्

svarṇaretas

Обладатель золотого семени

48

निव्याधि

nivyādhi

Пронзающий врагов

49

निरुपप्लव

nirupaplava

Безмятежный, Не вызывающий бедствия

50

आव्याधिनीश

āvyādhinīśa

Господин нападающих со всех сторон

51

ककुभ

kakubha

Возвышенный, Выступающий вперёд

52

निषंगिन्

niṣaṁgin

Разящий мечом

53

स्तेनरक्षक

stenarakṣaka

Защищающий от грабителей

मन्त्रात्मा तस्कराध्यक्षो वञ्चकः परिवञ्चकः । अरण्येशः परिचरो निचेरुः स्तायुरक्षकः ॥ ७॥ mantrātmā taskarādhyakṣo vañcakaḥ parivañcakaḥ . araṇyeśaḥ paricaro niceruḥ stāyurakṣakaḥ .. 7..

54

मन्त्रात्मन्

mantrātman

Сущность мантр

55

तस्कराध्यक्ष

taskarādhyakṣa

Предводитель разбойников

56

वञ्चक

vañcaka

Бродяга, обманывающий при случае

57

परिवञ्चक

parivañcaka

Закоренелый обманщик

58

अरण्येश

araṇyeśa

Повелитель лесных разбойников

59

परिचर

paricara

Вор, блуждающий в толпе

60

निचेरु

niceru

Подкрадывающийся воришка

61

स्तायुरक्षक

stāyurakṣaka

Защитник от грабителей, использующих заклятия

प्रकृन्तेशो गिरिचरः कुलुञ्चेशो गुहेष्टदः । भवः शर्वो नीलकण्ठः कपर्दी त्रिपुरान्तकः ॥ ८॥ prakṛnteśo giricaraḥ kuluñceśo guheṣṭadaḥ . bhavaḥ śarvo nīlakaṇṭhaḥ kapardī tripurāntakaḥ .. 8..

62

प्रकृन्तेश

prakṛnteśa

Господин убивающих с целью грабежа

63

गिरिचर

giricara

Блуждающий в горах

64

कुलुञ्चेश

kuluñceśa

Повелитель захватчиков чужого

65

गुहेष्टद

guheṣṭada

Дарующий исполнение тайных желаний

66

भव

bhava

Бытие

67

शर्व

śarva

Вооружённый стрелами, Губитель

68

नीलकण्ठ

nīlakaṇṭha

Синегорлый

69

कपर्दिन्

kapardin

Носящий капарду, Спутанноволосый

70

त्रिपुरान्तक

tripurāntaka

Уничтожитель Трипуры

व्युप्तकेशो गिरिशयः सहस्राक्षः सहस्रपात् । शिपिविष्टश्चन्द्रमौलिर्ह्रस्वो मीढुष्टमोऽनघः ॥ ९॥ vyuptakeśo giriśayaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt . śipiviṣṭaścandramaulirhrasvo mīḍhuṣṭamo'naghaḥ .. 9..

71

व्युप्तकेश

vyuptakeśa

Коротко постриженный

72

गिरिशय

giriśaya

Живущий в горах

73

सहस्राक्ष

sahasrākṣa

Тысячеокий

74

सहस्रपात्

sahasrapāt

Тысяченогий

75

शिपिविष्ट

śipiviṣṭa

Пронизывающий лучами света

76

चन्द्रमौलि

candramauli

Носящий на голове луну

77

ह्रस्व

hrasva

Низкорослый

78

मीढुष्टम

mīḍhuṣṭama

Доблестный, Осыпающий стрелами

79

अनघ

anagha

Безгрешный

वामनो व्यापकः शूली वर्षीयानजडोऽनणुः । ऊर्व्यः सूर्म्योऽग्रियः शीभ्यः प्रथमः पावकाकृतिः ॥ १०॥ vāmano vyāpakaḥ śūlī varṣīyānajaḍo'naṇuḥ . ūrvyaḥ sūrmyo'griyaḥ śībhyaḥ prathamaḥ pāvakākṛtiḥ .. 10..

80

वामन

vāmana

Карлик

81

व्यापक

vyāpaka

Проникающий

82

शूलिन्

śūlin

Носящий копьё

83

वर्षीयास्

varṣīyās

Старый

84

अजड

ajaḍa

Движимый

85

अनणु

anaṇu

Неделимый

86

ऊर्व्य

ūrvya

Пребывающий в прудах

87

सूर्म्य

sūrmya

Пребывающий в текущей воде

88

अग्रिय

agriya

Древнейший

89

शीभ्य

śībhya

Пребывающий в быстро несущихся водах

90

प्रथम

prathama

Первый

91

पावकाकृति

pāvakākṛti

Сияющий чистотой

आचारस्तारकस्तारोऽवस्वन्योऽनन्तविग्रहः । द्वीप्यः स्रोतस्य ईशानो धुर्यो गव्ययनो यमः ॥ ११॥ ācārastārakastāro'vasvanyo'nantavigrahaḥ . dvīpyaḥ srotasya īśāno dhuryo gavyayano yamaḥ .. 11..

92

आचार

ācāra

Показывающий Себя с лучшей стороны

93

तारक

tāraka

Освободитель

94

तार

tāra

Защитник

95

अवस्वन्य

avasvanya

Пребывающий в ревущих водах

96

अन्तविग्रह

antavigraha

Принимающий неограниченное количество форм

97

द्वीप्य

dvīpya

Обитающий на острове

98

स्रोतस्य

srotasya

Пребывающий в потоках

99

ईशान

īśāna

Главенствующий

100

धुर्य

dhurya

Быкоподобный, Первостепенный

101

गव्ययन

gavyayana

Пасущий коров

102

यम

yama

Яма

पूर्वजोऽपरजो ज्येष्ठः कनिष्ठो विश्वलोचनः । अपगल्भो मध्यमोर्म्यो जघन्यो बुध्नियः प्रभुः ॥ १२॥ pūrvajo'parajo jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho viśvalocanaḥ . apagalbho madhyamormyo jaghanyo budhniyaḥ prabhuḥ .. 12..

103

पूर्वज

pūrvaja

Перворожденный

104

अपरज

aparaja

Рождённый последним

105

ज्येष्ठ

jyeṣṭha

Старший

106

कनिष्ठ

kaniṣṭha

Младший

107

विश्वलोचन

viśvalocana

Вселенноокий, Смотрящий глазами всех существ

108

अपगल्भ

apagalbha

Незрелый, Неразвитый

109

मध्यम

madhyama

Средний

110

ऊर्म्य

ūrmya

Пребывающий в волнах

111

जघन्य

jaghanya

Итог мироздания, Появившийся последним

112

बुध्निय

budhniya

Фундаменту мироздания, Возникший из глубин

113

प्रभु

prabhu

Господь

प्रतिसर्योऽनन्तरूपः सोभ्यो याम्यो सुराश्रयः । खल्योर्वर्योऽभयः क्षेम्यः श्लोक्यः पथ्यो नभोऽग्रणीः ॥ १३॥ pratisaryo'nantarūpaḥ sobhyo yāmyo surāśrayaḥ . khalyorvaryo'bhayaḥ kṣemyaḥ ślokyaḥ pathyo nabho'graṇīḥ .. 13..

114

प्रतिसर्य

pratisarya

Сущность заклинаний, Пребывающий в движимом

115

aनन्तरूप

аnantarūpa

Принимающий бесконечные формы

116

सोभ्य

sobhya

Существующий в обеих формах, Пребывающий в добре и зле

117

याम्य

yāmya

Находящийся на юге, Пребывающий в мире Ямы

118

सुराश्रय

surāśraya

Прибежище девов

119

खल्य

khalya

Пребывающий на гумне

120

उर्वर्य

urvarya

Пребывающий в урожае

121

अभय

abhaya

Бесстрашный

122

क्षेम्य

kṣemya

Пребывающий в мирах, дающих спокойствие

123

श्लोक्य

ślokya

Восхваляемый

124

पथ्य

pathya

Пребывающий на дорогах

125

अग्रणी

agraṇī

Главнейший

वन्योऽवसान्यः पूतात्मा श्रवः कक्ष्यः प्रतिश्रवः । आशुषेणो महासेनो महावीरो महारथः ॥ १४॥ vanyo'vasānyaḥ pūtātmā śravaḥ kakṣyaḥ pratiśravaḥ . āśuṣeṇo mahāseno mahāvīro mahārathaḥ .. 14..

126

वन्य

vanya

Пребывающий в лесах, лесных деревьях

127

अवसान्य

avasānya

Разъясняющий писания

128

पूतात्मन्

pūtātman

Сущность всего чистого, Чистая суть

129

श्रव

śrava

Звучащий

130

कक्ष्य

kakṣya

Присутствующий в лианах

131

प्रतिश्रव

pratiśrava

Отвечающий, Образ эхо

132

आशुषेण

āśuṣeṇa

Обладатель быстрых стрел

133

महासेन

mahāsena

Главнокомандующий

134

महावीर

mahāvīra

Великий герой

शूरोऽतिघातको वर्मी वरूथी बिल्मिरुद्यतः । श्रुतसेनः श्रुतः साक्षी कवची वशकृद्वशी ॥ १५॥ śūro'tighātako varmī varūthī bilmirudyataḥ . śrutasenaḥ śrutaḥ sākṣī kavacī vaśakṛdvaśī .. 15..

135

महारथ

mahāratha

Великий колесничий

136

शूर

śūra

Воинственный

137

अतिघातक

atighātaka

Самый разрушительный

138

वर्मिन्

varmin

Носящий броню

139

वरूथिन्

varūthin

Защитник

140

बिल्मि

bilmi

Носящий шлем

141

उद्यत

udyata

Возвышающийся

142

श्रुतसेन

śrutasena

Известный Своей армией

143

श्रुत

śruta

Известный, Воспеваемый

144

साक्षिन्

sākṣin

Свидетель

145

कवचिन्

kavacin

Защищённый, Одетый в броню

आहनन्योऽनन्यनाथो दुन्दुभ्योऽरिष्टनाशकः । धृष्णुः प्रमृश इत्यात्मा वदान्यो वेदसम्मतः ॥ १६॥ āhananyo'nanyanātho dundubhyo'riṣṭanāśakaḥ . dhṛṣṇuḥ pramṛśa ityātmā vadānyo vedasammataḥ .. 16..

147

आहनन्य

āhananya

Звучащий (барабан)

148

अनन्यनाथ

ananyanātha

Владеющий собой

149

दुन्दुभ्य

dundubhya

Пребывающий в звуке барабана

150

अरिष्टनाशक

ariṣṭanāśaka

Уничтожающий несчастья

151

धृष्णु

dhṛṣṇu

Неистовый

152

प्रमृश

pramṛśa

Владыка смерти

153

इत्यात्मन्

ityātman

Атман этого мира, Сущность этого мира

154

वदान्य

vadānya

Приветливый

155

वेदसम्मत

vedasammata

Чтимый Ведами

तीक्ष्णेषुपाणिः प्रहितः स्वायुधः शस्त्रवित्तमः । सुधन्वा सुप्रसन्नात्मा विश्ववक्त्रः सदागतिः ॥ १७॥ tīkṣṇeṣupāṇiḥ prahitaḥ svāyudhaḥ śastravittamaḥ . sudhanvā suprasannātmā viśvavaktraḥ sadāgatiḥ .. 17..

156

तीक्ष्णेषुपाणि

tīkṣṇeṣupāṇi

Держащий в руке острые стрелы

157

प्रहित

prahita

Посланник

158

स्वायुध

svāyudha

Прекрасно вооружённый

159

शस्त्रवित्तम

śastravittama

Богатый оружием

160

सुधन्विन्

sudhanvin

Обладатель лука

161

सुप्रसन्नात्मन्

suprasannātman

Безмятежный Атман, Сущность безмятежности

162

विश्ववक्त्र

viśvavaktra

Вселенноликий, Вселенноротый

163

सदागति

sadāgati

Вечно движущийся

स्रुत्यः पथ्यो विश्वबाहुः काट्यो नीप्यो शुचिस्मितः । सूद्यः सरस्यो वैशन्तो नाद्यः कूप्यो ऋषिर्मनुः ॥ १८॥ srutyaḥ pathyo viśvabāhuḥ kāṭyo nīpyo śucismitaḥ . sūdyaḥ sarasyo vaiśanto nādyaḥ kūpyo ṛṣirmanuḥ .. 18..

164

स्रुत्य

srutya

Пребывающий на узких тропах

165

पथ्य

pathya

Пребывающий на дорогах, на пути

166

विश्वबाहु

viśvabāhu

Вселеннорукий

167

काट्य

kāṭya

Живущий в низинах, глубинах

168

नीप्य

nīpya

Живущий в водопадах

169

शुचिस्मित

śucismita

Невинно улыбающийся

170

सूद्य

sūdya

Находящийся в болотах

171

सरस्य

sarasya

Пребывающий в прудах

172

वैशन्त

vaiśanta

Присутсвующий в горных водоёмах

173

नाद्य

nādya

Живущий в реках

174

कूप्य

kūpya

Находящийся в родниках

175

ऋषि

ṛṣi

Мудрец

176

मनु

manu

Человек

सर्वो वर्ष्यो वर्षरूपः कुमारः कुशलोऽमलः । मेघ्योऽवर्ष्योऽमोघशक्तिः विद्युत्योऽमोघविक्रमः ॥ १९॥ sarvo varṣyo varṣarūpaḥ kumāraḥ kuśalo'malaḥ . meghyo'varṣyo'moghaśaktiḥ vidyutyo'moghavikramaḥ .. 19..

177

सर्व

sarva

Всеобъемлющий

178

वर्ष्य

varṣya

Существующий в дождевой воде

179

वर्षरूप

varṣarūpa

Принимающий форму дождя

180

कुमार

kumāra

Царевич

181

कुशल

kuśala

Счастливый

182

अमल

amala

Незапятнаный

183

मेघ्य

meghya

Обитающий в облаке

184

अवर्ष्य

avarṣya

Пребывающий в бездождии

185

अमोघशक्ति

amoghaśakti

Обладатель несокрушимой силы

186

विद्युत्य

vidyutya

Существующий в сверкании молнии

187

अमोघविक्रम

amoghavikrama

Несокрушимая мощь

दुरासदो दुराराध्यो निर्द्वन्द्वो दुःसहर्षभः । ईध्रियः क्रोधशमनो जातुकर्णः पुरुष्टुतः ॥ २०॥ durāsado durārādhyo nirdvandvo duḥsaharṣabhaḥ . īdhriyaḥ krodhaśamano jātukarṇaḥ puruṣṭutaḥ .. 20..

188

दुरासद

durāsada

Неуловимый

189

दुराराध्य

durārādhya

Непреодолимый

190

निर्द्वन्द्व

nirdvandva

Находящийся за пределами поклонения

191

दुःसहर्षभ

duḥsaharṣabha

Сопровождаемый быком

192

ईध्रिय

īdhriya

Находящийся в тумане осенних облаков

193

क्रोधशमन

krodhaśamana

Усмиряющему гнев

194

जातुकर्ण

jātukarṇa

Существующий в форме летучей мыши

195

पुरुष्टुत

puruṣṭuta

Премного восхваляемый

आतप्यो वायुरजरो वात्यः कात्यायनीप्रियः । वास्तव्यो वास्तुपो रेष्म्यो विश्वमूर्धा वसुप्रदः ॥ २१॥ ātapyo vāyurajaro vātyaḥ kātyāyanīpriyaḥ . vāstavyo vāstupo reṣmyo viśvamūrdhā vasupradaḥ .. 21..

196

आतप्य

ātapya

Пребывающий в слепом дожде

197

वायु

vāyu

Ветер

198

अजर

ajara

Вневозрастный

199

वात्य

vātya

Присутствующий в ветре

200

कात्यायनीप्रिय

kātyāyanīpriya

Любящий Катьяяни

201

वास्तव्य

vāstavya

Семейное богатство

202

वास्तुप

vāstupa

Оберегающий дом

203

रेष्म्य

reṣmya

Пребывающий в буре и граде

204

विश्वमूर्धन्

viśvamūrdhan

Начало всего сущего

205

वसुप्रद

vasuprada

Дарующий процветание

सोमस्ताम्रोऽरुणः शंगः रुद्रः सुखकरः सुकृत् । उग्रोऽनुग्रो भीमकर्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ २२॥ somastāmro'ruṇaḥ śaṁgaḥ rudraḥ sukhakaraḥ sukṛt . ugro'nugro bhīmakarmā bhīmo bhīmaparākramaḥ .. 22..

206

सोम

soma

Соединённый с Умой, Нектар бессмертия

207

ताम्र

tāmra

Медноцветный

208

अरुण

aruṇa

Алый

209

शंग

śaṁga

Пребывающий в благости

210

रुद्र

rudra

Ревущий

211

सुखकर

sukhakara

Источник счастья

212

सुकृत्

sukṛt

Делающий добро

213

उग्र

ugra

Ужасный

214

अनुग्र

anugra

Неужасный

215

भीमकर्मन्

bhīmakarman

Совершающий ужасающие действия

216

भीम

bhīma

Ужасающий

217

भीमपराक्रम

bhīmaparākrama

Обладающий ужасающей мощью

अग्रेवधो हनीयात्मा हन्ता दूरेवधो वधः । शम्भुर्मयोभवो नित्यः शंकरः कीर्तिसागरः ॥ २३॥ agrevadho hanīyātmā hantā dūrevadho vadhaḥ . śambhurmayobhavo nityaḥ śaṁkaraḥ kīrtisāgaraḥ .. 23..

218

अग्रेवध

agrevadha

Уничтожающий всё на Своём пути

219

हनीयात्मन्

hanīyātman

Сущность разрушения

220

हन्तृ

hantṛ

Разрушитель

221

दूरेवध

dūrevadha

Поражающий на расстоянии

222

वध

vadha

Покоряющий

223

शम्भु

śambhu

Благожелательный

224

मयोभव

mayobhava

Причина наслаждения

225

नित्य

nitya

Извечный

226

शंकर

śaṁkara

Благотворный

227

कीर्तिसागर

kīrtisāgara

Океан славы, Всеохватывающий океан

मयस्करः शिवतरः खण्डपर्शुरजः शुचिः । तीर्थ्यः कूल्योऽमृताधीशः पार्योऽवार्योऽमृताकरः ॥ २४॥ mayaskaraḥ śivataraḥ khaṇḍaparśurajaḥ śuciḥ . tīrthyaḥ kūlyo'mṛtādhīśaḥ pāryo'vāryo'mṛtākaraḥ .. 24..

228

मयस्कर

mayaskara

Дарующий наслаждение

229

शिवतर

śivatara

Очень благодушный

230

खण्डपर्शु

khaṇḍaparśu

Окропляющий благовониями

231

अज

aja

Нерождённый

232

शुचि

śuci

Пречистый

233

तीर्थ्य

tīrthya

Пребывающий в местах паломничества

234

कूल्य

kūlya

Обитающий на берегах

235

अमृताधीश

amṛtādhīśa

Повелитель бессмертия

236

पार्य

pārya

Находящийся на противоположном берегу

237

वार्य

vārya

Находящийся на одноимённом берегу

238

अमृताकर

amṛtākara

Источник нектара бессмертия

शुद्धः प्रतरणो मुख्यः शुद्धपाणिरलोलुपः । उच्च उत्तरणस्तार्यस्तार्यज्ञस्तार्यहृद्गतिः ॥ २५॥ śuddhaḥ prataraṇo mukhyaḥ śuddhapāṇiralolupaḥ . ucca uttaraṇastāryastāryajñastāryahṛdgatiḥ .. 25..

239

शुद्ध

śuddha

Абсолютный, Чистый

240

प्रतरण

prataraṇa

Продлевающий, Пересекающий

241

मुख्य

mukhya

Главный, Изначальный

242

शुद्धपाणि

śuddhapāṇi

Чисторукий

243

अलोलुप

alolupa

Свободный от желаний

244

उच्च

ucca

Громогласный

245

उत्तरण

uttaraṇa

Пересекающий, Побеждающий

246

तार्य

tārya

Пересекаемый, Побеждаемый

247

तार्यज्ञ

tāryajña

Знающий как пересечь, победить

248

तार्यहृद्गति

tāryahṛdgati

Побеждающий проникновением в сердце

आतार्यः सारभूतात्मा सारग्राही दुरत्ययः । आलाद्यो मोक्षदः पथ्योऽनर्थहा सत्यसंगरः ॥ २६॥ ātāryaḥ sārabhūtātmā sāragrāhī duratyayaḥ . ālādyo mokṣadaḥ pathyo'narthahā satyasaṁgaraḥ .. 26..

249

आतार्य

ātārya

Пребывающий в местах высадки (на берег, на землю)

250

सारभूतात्मन्

sārabhūtātman

Сущность первопринципов

251

सारग्राहिन्

sāragrāhin

Извлекающий сущность

252

दुरत्यय

duratyaya

Непостижимый

253

आलाद्य

ālādya

Вкушающий плоды деяний

254

मोक्षद पथ्य

mokṣada pathya

Дарующий исцеляющее освобождение

255

अनर्थहन्

anarthahan

Уничтожающий бессмысленное

256

सत्यसंगर

satyasaṁgara

Верный обетам

शष्प्यः फेन्यः प्रवाह्योढा सिकत्यः सैकताश्रयः । इरिण्यो ग्रामणीः पुण्यः शरण्यः शुद्धशासनः ॥ २७॥ śaṣpyaḥ phenyaḥ pravāhyoḍhā sikatyaḥ saikatāśrayaḥ . iriṇyo grāmaṇīḥ puṇyaḥ śaraṇyaḥ śuddhaśāsanaḥ .. 27..

257

शष्प्य

śaṣpya

Проявляющийся при потери сознания, Пребывающий в травах (куша и дарбха)

258

फेन्य

phenya

Появляющийся в пене

259

प्रवाह्य

pravāhya

Присутствующий в течении рек

260

उढृ

uḍhṛ

Переносящий, Изменяющий

261

सिकत्य

sikatya

Пребывающий в песке

262

सैकताश्रय

saikatāśraya

Обитающий на песчаных отмелях

263

इरिण्य

iriṇya

Находящийся в солончаках

264

ग्रामणी

grāmaṇī

Командующий

265

पुण्य

puṇya

Добродетельный

266

शरण्य

śaraṇya

Предоставляющий убежище

267

शुद्धशासन

śuddhaśāsana

Дающий чёткие указания

वरेण्यो यज्ञपुरुषो यज्ञेशो यज्ञनायकः । यज्ञकर्ता यज्ञभोक्ता यज्ञविघ्नविनाशकः ॥ २८॥ vareṇyo yajñapuruṣo yajñeśo yajñanāyakaḥ . yajñakartā yajñabhoktā yajñavighnavināśakaḥ .. 28..

268

वरेण्य

vareṇya

Желанный, Великолепный

269

यज्ञपुरुष

yajñapuruṣa

Возникший из жертвенного огня

270

यज्ञेश

yajñeśa

Повелитель жертвоприношения

271

यज्ञनायक

yajñanāyaka

Совершающий жертвоприношение

272

यज्ञकर्तृ

yajñakartṛ

Создатель жертвоприношений

273

यज्ञभोक्तृ

yajñabhoktṛ

Вкушающий жертвоприношения

274

यज्ञविघ्नविनाशक

yajñavighnavināśaka

Убирающий препятствия для совершения жертвоприношении

यज्ञकर्मफलाध्यक्षो यज्ञमूर्तिरनातुरः । प्रपथ्यः किंशिलो गेह्यो गृह्यस्तल्प्यो धनाकरः ॥ २९॥ yajñakarmaphalādhyakṣo yajñamūrtiranāturaḥ . prapathyaḥ kiṁśilo gehyo gṛhyastalpyo dhanākaraḥ .. 29..

275

यज्ञकर्मफलाध्यक्ष

yajñakarmaphalādhyakṣa

Вкушающий плоды от совершения жертвоприношения Господь

276

यज्ञमूर्ति

yajñamūrti

Обращённый лицом к жертвоприношению, Олицетворение жертвоприношения

277

अनातुर

anātura

Свободный от несчастий

278

प्रपथ्य

prapathya

Блуждающий по дорогам

279

किंशिल

kiṁśila

Усыпанный мелкими камешками

280

गेह्य

gehya

Пребывающий в хоромах

281

गृह्य

gṛhya

Пребывающий в доме

282

तल्प्य

talpya

Возлежащий на ложе

283

धनाकर

dhanākara

Наилучшее богатство

पुलस्त्यः क्षयणो गोष्ठ्यो गोविन्दो गीतसत्क्रियः । ह्रदय्यो हृद्यकृत् हृद्यो गह्वरेष्ठः प्रभाकरः ॥ ३०॥ pulastyaḥ kṣayaṇo goṣṭhyo govindo gītasatkriyaḥ . hradayyo hṛdyakṛt hṛdyo gahvareṣṭhaḥ prabhākaraḥ .. 30..

284

पुलस्त्य

pulastya

Прямоволосый

285

क्षयण

kṣayaṇa

Пребывающий в спокойных водах, местах обитания

286

गोष्ठ्य

goṣṭhya

Живущий в хлеву

287

गोविन्द

govinda

Защитник коров

288

गीतसत्क्रिय

gītasatkriya

Слагающий прекрасные песни

289

ह्रदय्य

hradayya

Пребывающий в озёрах

290

हृद्यकृत्

hṛdyakṛt

Исполняющий заветные желания

291

हृद्य

hṛdya

Пребывающий в сердце

292

गह्वरेष्ठ

gahvareṣṭha

Живущий в глубоких пещерах

293

प्रभाकर

prabhākara

Распространяющий сияние

निवेष्प्यो नियतोऽयन्ता पांसव्यः संप्रतापनः । शुष्क्यो हरित्योऽपूतात्मा रजस्यः सात्विकप्रियः ॥ ३१॥ niveṣpyo niyato'yantā pāṁsavyaḥ saṁpratāpanaḥ . śuṣkyo harityo'pūtātmā rajasyaḥ sātvikapriyaḥ .. 31..

294

निवेष्प्य

niveṣpya

Обитающий в малых каплях

295

नियत

niyata

Постоянный

296

आयन्तृ

āyantṛ

Ограничивающий, Правитель

297

पांसव्य

pāṁsavya

Обитающий в мельчайших невидимых частицах

298

संप्रतापन

saṁpratāpana

Быстродостижимый

299

शुष्क्य

śuṣkya

Пребывающий в засухе, в высохших растениях

300

हरित्य

haritya

Пребывающий в зелени

301

अपूतात्मन्

apūtātman

Сущность нечистого

302

रजस्य

rajasya

Находящийся в грязи, в видимых частицах

303

सात्विकप्रिय

sātvikapriya

Любящий искренность

लोप्योलप्यः पर्णशद्यः पर्ण्यः पूर्णः पुरातनः । भूतो भूतपतिर्भूपो भूधरो भूधरायुधः ॥ ३२॥ lopyolapyaḥ parṇaśadyaḥ parṇyaḥ pūrṇaḥ purātanaḥ . bhūto bhūtapatirbhūpo bhūdharo bhūdharāyudhaḥ .. 32..

304

लोप्य

lopya

Пребывающий на пустырях

305

उलप्य

ulapya

Находящийся в зарослях травы улапы

306

पर्णशद्य

parṇaśadya

Живущий в опавших листьях

307

पर्ण्य

parṇya

Покрытый листвой

308

पूर्ण

pūrṇa

Совершенный

309

पुरातन

purātana

Древний

310

भूत

bhūta

Существующий

311

भूतपति

bhūtapati

Господин живых существ

312

भूप

bhūpa

Защитник Земли

313

भूधर

bhūdhara

Поддерживающий Землю

314

भूधरायुध

bhūdharāyudha

Защищающий Землю в битвах

भूतसंघो भूतमूर्तिर्भूतहा भूतिभूषणः । मदनो मादको माद्यो मदहा मधुरप्रियः ॥ ३३॥ bhūtasaṁgho bhūtamūrtirbhūtahā bhūtibhūṣaṇaḥ . madano mādako mādyo madahā madhurapriyaḥ .. 33..

315

भूतसंघ

bhūtasaṁgha

Совокупность живых существ

316

भूतमूर्ति

bhūtamūrti

Воплощение живых существ

317

भूतघ्न

bhūtaghna

Уничтожающий живые существа

318

भूतिभूषण

bhūtibhūṣaṇa

Украшенный пеплом

319

मदन

madana

Камадеву (Купидону)

320

मादक

mādaka

Опьяняющий

321

माद्य

mādya

Опьянённый

322

मदघ्न

madaghna

Отрезвляющий

323

मधुरप्रिय

madhurapriya

Любящий сладости

मधुर्मधुकरः क्रूरो मधुरो मदनान्तकः । निरञ्जनो निराधारो निर्लुप्तो निरुपाधिकः ॥ ३४॥ madhurmadhukaraḥ krūro madhuro madanāntakaḥ . nirañjano nirādhāro nirlupto nirupādhikaḥ .. 34..

324

मधु

madhu

Очаровательный, медовый

325

मधुकर

madhukara

Создающий мёд

326

क्रूर

krūra

Грозный

327

मधुर

madhura

Сладостный

328

मदनान्तक

madanāntaka

Уничтоживший Камадева (Купидона)

329

निरञ्जन

nirañjana

Незапятнанный

330

निराधार

nirādhāra

Не нуждающийся в поддержке

331

निर्लुप्त

nirlupta

Неповреждаемый

332

निरुपाधिक

nirupādhika

Не имеющий атрибутов, формы; Абсолют

निष्प्रपञ्चो निराकारो निरीहो निरुपद्रवः । सत्त्वः सत्त्वगुणोपेतः सत्त्ववित् सत्त्ववित्प्रियः ॥ ३५॥ niṣprapañco nirākāro nirīho nirupadravaḥ . sattvaḥ sattvaguṇopetaḥ sattvavit sattvavitpriyaḥ .. 35..

333

निष्प्रपञ्च

niṣprapañca

Бесхитростный

334

निराकार

nirākāra

Бестелесный

335

निरीह

nirīha

Беспристрастный

336

निरुपद्रव

nirupadrava

Бесстрашный

337

सत्त्व

sattva

Существование, Саттвичный

338

सत्त्वगुणोपेत

sattvaguṇopeta

Наделённый благими качествами

339

सत्त्ववित्

sattvavit

Познавший благость, существование

340

सत्त्ववित्प्रिय

sattvavitpriya

Любящий познавших благость, существование

सत्त्वनिष्ठः सत्त्वमूर्तिः सत्त्वेशः सत्त्ववित्तमः । समस्तजगदाधारः समस्तगुणसागरः ॥ ३६॥ sattvaniṣṭhaḥ sattvamūrtiḥ sattveśaḥ sattvavittamaḥ . samastajagadādhāraḥ samastaguṇasāgaraḥ .. 36..

341

सत्त्वनिष्ठ

sattvaniṣṭha

Пребывающий в благости

342

सत्त्वमूर्ति

sattvamūrti

Олицетворение благости, всего сущего

343

सत्त्वेश

sattveśa

Господин благости

344

सत्त्ववित्तम

sattvavittama

Желанный познавшими благость

345

समस्तजगदाधार

samastajagadādhāra

Опора всего мира

346

समस्तगुणसागर

samastaguṇasāgara

Океан всех качеств

समस्तदुःखविध्वंसी समस्तानन्दकारणः । रुद्राक्षमालाभरणो रुद्राक्षप्रियवत्सलः ॥ ३७॥ samastaduḥkhavidhvaṁsī samastānandakāraṇaḥ . rudrākṣamālābharaṇo rudrākṣapriyavatsalaḥ .. 37..

347

समस्तदुःखविध्वंसिन्

samastaduḥkhavidhvaṁsin

Устраняющий все несчастья

348

समस्तानन्दकारण

samastānandakāraṇa

Причина всеобщего блаженства

349

रुद्राक्षमालाभरण

rudrākṣamālābharaṇa

Носящий ожерелье из рудракши

350

रुद्राक्षप्रियवत्सल

rudrākṣapriyavatsala

Благоволящий к носящим рудракшу

रुद्राक्षवक्षा रुद्राक्षरूपो रुद्राक्षपक्षकः । विश्वेश्वरो वीरभद्रः सम्राट् दक्षमखान्तकः ॥ ३८॥ rudrākṣavakṣā rudrākṣarūpo rudrākṣapakṣakaḥ . viśveśvaro vīrabhadraḥ samrāṭ dakṣamakhāntakaḥ .. 38..

351

रुद्राक्षवक्षस्

rudrākṣavakṣas

Носящий рудракшу на груди

352

रुद्राक्षरूप

rudrākṣarūpa

Принимающий форму рудракши

353

रुद्राक्षपक्षक

rudrākṣapakṣaka

Обожающий рудракшу

354

विश्वेश्वर

viśveśvara

Повелителю Вселенной

355

वीरभद्र

vīrabhadra

Благой воин - Вирабхадра

356

सम्राज्

samrāj

Властитель

357

दक्षमखान्तक

dakṣamakhāntaka

Нарушивший жертвоприношение Дакши

विघ्नेश्वरो विघ्नकर्ता गुरुर्देवशिखामणिः । भुजगेन्द्रलसत्कण्ठो भुजंगाभरणप्रियः ॥ ३९॥ vighneśvaro vighnakartā gururdevaśikhāmaṇiḥ . bhujagendralasatkaṇṭho bhujaṁgābharaṇapriyaḥ .. 39..

358

विघ्नेश्वर

vighneśvara

Повелитель преград

359

विघ्नकर्तृ

vighnakartṛ

Создатель преград

360

गुरुर्देवशिखामणि

gururdevaśikhāmaṇi

Гуру лучший среди девов

361

भुजगेन्द्रलसत्कण्ठ

bhujagendralasatkaṇṭha

Сияющий царем змей на шее

362

भुजंगाभरणप्रिय

bhujaṁgābharaṇapriya

Любящий носить змей

भुजंगविलसत्कर्णो भुजंगवलयावृतः । मुनिवन्द्यो मुनिश्रेष्ठो मुनिवृन्दनिषेवितः ॥ ४०॥ bhujaṁgavilasatkarṇo bhujaṁgavalayāvṛtaḥ . munivandyo muniśreṣṭho munivṛndaniṣevitaḥ .. 40..

363

भुजंगविलसत्कर्ण

bhujaṁgavilasatkarṇa

Украшенный серьгами из змей

364

भुजंगवलयावृत

bhujaṁgavalayāvṛta

Увитый браслетами из змей

365

मुनिवन्द्य

munivandya

Почитаемый муни

366

मुनिश्रेष्ठ

muniśreṣṭha

Лучший среди муни

367

मुनिवृन्दनिषेवित

munivṛndaniṣevita

Сопровождаемый множеством муни

मुनिहृत्पुण्डरीकस्थो मुनिसंघैकजीवनः । मुनिमृग्यो वेदमृग्यो मृगहस्तो मुनीश्वरः ॥ ४१॥ munihṛtpuṇḍarīkastho munisaṁghaikajīvanaḥ . munimṛgyo vedamṛgyo mṛgahasto munīśvaraḥ .. 41..

368

मुनिहृत्पुण्डरीकस्थ

munihṛtpuṇḍarīkastha

Находящийся в наносимой муни пундарике

369

मुनिसंघैकजीवन

munisaṁghaikajīvana

Единственный, кто оживляет собрания муни

370

मुनिमृग्य

munimṛgya

Познаваемый муни

371

वेदमृग्य

vedamṛgya

Познаваемый Ведами

372

मृगहस्त

mṛgahasta

Держащий в руке лань

373

मुनीश्वर

munīśvara

Повелитель муни

मृगेन्द्रचर्मवसनो नरसिंहनिपातनः । मृत्युञ्जयो मृत्युमृत्युरपमृत्युविनाशकः ॥ ४२॥ mṛgendracarmavasano narasiṁhanipātanaḥ . mṛtyuñjayo mṛtyumṛtyurapamṛtyuvināśakaḥ .. 42..

374

मृगेन्द्रचर्मवसन

mṛgendracarmavasana

Сидящий на шкуре царя ланей

375

नरसिंहनिपातन

narasiṁhanipātana

Уничтоживший Нарасимху

376

मृत्युञ्जय

mṛtyuñjaya

Побеждающий смерть

377

मृत्युमृत्यु

mṛtyumṛtyu

Убивающий смерть

378

अपमृत्युविनाशक

apamṛtyuvināśaka

Предотвращающий внезапную смерть

दुष्टमृत्युरदुष्टेष्टः मृत्युहा मृत्युपूजितः । ऊर्ध्वो हिरण्यः परमो निधनेशो धनाधिपः ॥ ४३॥ duṣṭamṛtyuraduṣṭeṣṭaḥ mṛtyuhā mṛtyupūjitaḥ . ūrdhvo hiraṇyaḥ paramo nidhaneśo dhanādhipaḥ .. 43..

379

दुष्टमृत्यु

duṣṭamṛtyu

Смерть для нечастивцев

380

अदुष्टेष्ट

aduṣṭeṣṭa

Любящий праведных

381

मृत्युहन् मृत्युपूजित

mṛtyuhan mṛtyupūjita

Убивающий смерть и почитаемый смертью

382

ऊर्ध्व

ūrdhva

Направленный вверх

383

हिरण्य

hiraṇya

Золотой

384

परम

parama

Абсолют

385

निधनेश

nidhaneśa

Повелитель нищеты

386

धनाधिप

dhanādhipa

Повелитель богатства

यजुर्मूर्तिः साममूर्तिः ऋङ्मूर्तिर्मूर्तिवर्जितः । व्यक्तो व्यक्ततमोऽव्यक्तो व्यक्ताव्यक्तस्तमो जवी ॥ ४४॥ yajurmūrtiḥ sāmamūrtiḥ ṛṅmūrtirmūrtivarjitaḥ . vyakto vyaktatamo'vyakto vyaktāvyaktastamo javī .. 44..

387

यजुर्मूर्ति

yajurmūrti

Воплощение Яджур-веды

388

साममूर्ति

sāmamūrti

Воплощение Сама-веды

389

ऋङ्मूर्ति

ṛṅmūrti

Воплощение движения

390

मूर्तिवर्जित

mūrtivarjita

Невоплощённый

391

व्यक्त

vyakta

Проявленный

392

व्यक्ततम

vyaktatama

Суть проявленного

393

अव्यक्त

avyakta

Непроявленный

394

व्यक्ताव्यक्त

vyaktāvyakta

Проявленный и непроявленный (одновременно)

395

तमस्

tamas

Темнота

396

जविन्

javin

Быстротечный

लिङ्गमूर्तिरलिङ्गात्मा लिङ्गालिङ्गात्मविग्रहः । ग्रहग्रहो ग्रहाधारो ग्रहाकारो ग्रहेश्वरः ॥ ४५॥ liṅgamūrtiraliṅgātmā liṅgāliṅgātmavigrahaḥ . grahagraho grahādhāro grahākāro graheśvaraḥ .. 45..

397

लिङ्गमूर्ति

liṅgamūrti

Воплощение линги, символа

398

अलिङ्गात्मन्

aliṅgātman

Сути не символизированного

399

लिङ्गालिङ्गात्मविग्रह

liṅgāliṅgātmavigraha

Сущностная форма символизируемого и несимволизируемого

400

ग्रहग्रह

grahagraha

Захватывающий планеты

401

ग्रहाधार

grahādhāra

Поддерживающий планеты

402

ग्रहाकार

grahākāra

Создающий планеты

403

ग्रहेश्वर

graheśvara

Повелитель планет

ग्रहकृद् ग्रहभिद् ग्राही ग्रहो ग्रहविलक्षणः । कल्पाकारः कल्पकर्ता कल्पलक्षणतत्परः ॥ ४६॥ grahakṛd grahabhid grāhī graho grahavilakṣaṇaḥ . kalpākāraḥ kalpakartā kalpalakṣaṇatatparaḥ .. 46..

404

ग्रहकृत्

grahakṛt

Создатель планет

405

ग्रहभित्

grahabhit

Разрушающий планеты

406

ग्राहिन्

grāhin

Собиратель

407

ग्रह

graha

Являющийся планетами

408

ग्रहविलक्षण

grahavilakṣaṇa

Отличающийся от планет

409

कल्पाकार

kalpākāra

Создающий эпохи

410

कल्पकर्तृ

kalpakartṛ

Создатель эпох

411

कल्पलक्षणतत्पर

kalpalakṣaṇatatpara

Вовлечённый в цели эпох

कल्पो कल्पाकृतिः कल्पनाशकः कल्पकल्पकः । परमात्मा प्रधानात्मा प्रधानपुरुषः शिवः ॥ ४७॥ kalpo kalpākṛtiḥ kalpanāśakaḥ kalpakalpakaḥ . paramātmā pradhānātmā pradhānapuruṣaḥ śivaḥ .. 47..

412

कल्प

kalpa

Сама эпоха

413

कल्पाकृति

kalpākṛti

Создатель эпох

414

कल्पनाशक

kalpanāśaka

Уничтожающий эпохи

415

कल्पकल्पक

kalpakalpaka

Принимающий эпохи

416

परमात्मन्

paramātman

Высший Атману

417

प्रधानात्मन्

pradhānātman

Первостепенный Атман

418

प्रधानपुरुष

pradhānapuruṣa

Первичный человек, Пуруша

419

शिव

śiva

Благой

वेद्यो वैद्यो वेदवेद्यो वेदवेदान्तसंस्तुतः । वेदवक्त्रो वेदजिह्वो विजिह्वो जिह्मनाशकः ॥ ४८॥ vedyo vaidyo vedavedyo vedavedāntasaṁstutaḥ . vedavaktro vedajihvo vijihvo jihmanāśakaḥ .. 48..

420

वेद्य

vedya

Познаваемый

421

वैद्य

vaidya

Лекарь, Учёный

422

वेदवेद्य

vedavedya

Познаваемый Ведами

423

वेदवेदान्तसंस्तुत

vedavedāntasaṁstuta

Присутствующий в Ведах и Веданте

424

वेदवक्त्र

vedavaktra

Ведоротый

425

वेदजिह्व

vedajihva

Ведаязыкий

426

विजिह्व

vijihva

Безъязыкий

427

जिह्मनाशक

jihmanāśaka

Убирающий ложное

कल्याणरूपः कल्याणः कल्याणगुणसंश्रयः । भक्तकल्याणदो भक्तकामधेनुः सुराधिपः ॥ ४९॥ kalyāṇarūpaḥ kalyāṇaḥ kalyāṇaguṇasaṁśrayaḥ . bhaktakalyāṇado bhaktakāmadhenuḥ surādhipaḥ .. 49..

428

कल्याणरूप

kalyāṇarūpa

Обладающий благой формой

429

कल्याण

kalyāṇa

Благостный

430

कल्याणगुणसंश्रय

kalyāṇaguṇasaṁśraya

Пребывающий в гуне благости

431

भक्तकल्याणद

bhaktakalyāṇada

Дарующий благо своим преданным

432

भक्तकामधेनु

bhaktakāmadhenu

Камадхену для преданных

433

सुराधिप

surādhipa

Повелитель девов

पावनः पावको वामो महाकालो मदापहः । घोरपातकदावाग्निर्दवभस्मकणप्रियः ॥ ५०॥ pāvanaḥ pāvako vāmo mahākālo madāpahaḥ . ghorapātakadāvāgnirdavabhasmakaṇapriyaḥ .. 50..

434

पावन

pāvana

Очищающий

435

पावक

pāvaka

Чистый

436

वाम

vāma

Прекрасный, Находящийся слева

437

महाकाल

mahākāla

Махакала, Великое время

438

मदापह

madāpaha

Отрезвляющий

439

घोरपातकदावाग्नि

ghorapātakadāvāgni

Уничтожающий ужасные грехи

440

दवभस्मकणप्रिय

davabhasmakaṇapriya

Любящий частицы пепла от пожара

अनन्तसोमसूर्याग्निमण्डलप्रतिमप्रभः । जगदेकप्रभुःस्वामी जगद्वन्द्यो जगन्मयः ॥ ५१॥ anantasomasūryāgnimaṇḍalapratimaprabhaḥ . jagadekaprabhuḥsvāmī jagadvandyo jaganmayaḥ .. 51..

441

अनन्तसोमसूर्याग्निमण्डलप्रतिमप्रभ

anantasomasūryāgnimaṇḍalapratimaprabha

Постоянно излучающий отражённый свет луны, солнца и огня

442

जगदेकप्रभु

jagadekaprabhu

Единственный Господь мироздания

443

स्वामिन्

svāmin

Господин

444

जगद्वन्द्य

jagadvandya

Почитаемый мирозданием

445

जगन्मय

jaganmaya

Включающий в себя всю Вселенную

जगदानन्ददो जन्मजरामरणवर्जितः । खट्वाङ्गी नीतिमान् सत्यो देवतात्माऽऽत्मसम्भवः ॥ ५२॥ jagadānandado janmajarāmaraṇavarjitaḥ . khaṭvāṅgī nītimān satyo devatātmātmasambhavaḥ .. 52..

446

जगदानन्दद

jagadānandada

Дарующий наслаждение мирозданию

447

जन्मजरामरणवर्जित

janmajarāmaraṇavarjita

Не подвластный рождению, старости и смерти

448

खट्वाङ्गिन्

khaṭvāṅgin

Обладатель кхатванги

449

नीतिमान्

nītimān

Благоразумно ведущий

450

सत्य्

satya

Истинный

451

देवतात्म

devatātma

Сущность девов

452

आत्मात्मसम्भव

ātmātmasambhava

Возникающий из Атмана

कपालमालाभरणः कपाली विष्णुवल्लभः । कमलासनकालाग्निः कमलासनपूजितः ॥ ५३॥ kapālamālābharaṇaḥ kapālī viṣṇuvallabhaḥ . kamalāsanakālāgniḥ kamalāsanapūjitaḥ .. 53..

453

कपालमालाभरण

kapālamālābharaṇa

Носящий гирлянду из черепов

454

कपालिन्

kapālin

Обладатель черепа

455

विष्णुवल्लभ

viṣṇuvallabha

Почитающий Вишну

456

कमलासनकालाग्नि

kamalāsanakālāgni

Пламя времени сидящего в лотосе (Брахмы)

457

कमलासनपूजित

kamalāsanapūjita

Почитаемый сидящим в лотосе (Брахмой)

कालाधीशस्त्रिकालज्ञो दुष्टविग्रहवारकः । नाट्यकर्ता नटपरो महानाट्यविशारदः ॥ ५४॥ kālādhīśastrikālajño duṣṭavigrahavārakaḥ . nāṭyakartā naṭaparo mahānāṭyaviśāradaḥ .. 54..

458

कालाधीश

kālādhīśa

Повелитель времени

459

त्रिकालज्ञ

trikālajña

Знающий три периода

460

दुष्टविग्रहवारक

duṣṭavigrahavāraka

Препятствующий плохим явлениям

461

नाट्यकर्तृ

nāṭyakartṛ

Создатель танца

462

नटपर

naṭapara

Превосходящий танец

463

महानाट्यविशारद

mahānāṭyaviśārada

Искусный в великом танце

विराट्रूपधरो धीरो वीरो वृषभवाहनः । वृषांको वृषभाधीशो वृषात्मा वृषभध्वजः ॥ ५५॥ virāṭrūpadharo dhīro vīro vṛṣabhavāhanaḥ . vṛṣāṁko vṛṣabhādhīśo vṛṣātmā vṛṣabhadhvajaḥ .. 55..

464

विराट्रूपधर

virāṭrūpadhara

Принимающий вселенскую форму

465

धीर

dhīra

Храбрый

466

वीर

vīra

Воин

467

वृषभवाहन

vṛṣabhavāhana

Передвигающийся на быке

468

वृषांक

vṛṣāṁka

Символизируемый быком

469

वृषभाधीश

vṛṣabhādhīśa

Высший господин быка

470

वृषात्मन्

vṛṣātman

Сущность быков

471

वृषभध्वज

vṛṣabhadhvaja

Быкознамённый

महोन्नतो महाकायो महावक्षा महाभुजः । महास्कन्धो महाग्रीवो महावक्त्रो महाशिराः ॥ ५६॥ mahonnato mahākāyo mahāvakṣā mahābhujaḥ . mahāskandho mahāgrīvo mahāvaktro mahāśirāḥ .. 56..

472

महोन्नत

mahonnata

Великогорбый

473

महाकाय

mahākāya

Великотелый

474

महावक्षस्

mahāvakṣas

Великогрудый

475

महाभुज

mahābhuja

Великорукий

476

महास्कन्ध

mahāskandha

Великоплечий

477

महाग्रीव

mahāgrīva

Великошеий

478

महावक्त्र

mahāvaktra

Великоликий

479

महाशिरस्

mahāśiras

Великоголовый

महाहनुर्महादंष्ट्रो महदोष्ठो महोदरः । सुन्दरभ्रूः सुनयनः सुललाटः सुकन्दरः ॥ ५७॥ mahāhanurmahādaṁṣṭro mahadoṣṭho mahodaraḥ . sundarabhrūḥ sunayanaḥ sulalāṭaḥ sukandaraḥ .. 57..

480

महाहनु

mahāhanu

Обладатель огромной челюсти

481

महादंष्ट्र

mahādaṁṣṭra

Великоклыкий

482

महदोष्ठ

mahadoṣṭha

Великогубый

483

महोदर

mahodara

Великобрюхий

484

सुन्दरभ्रू

sundarabhrū

Прекраснобровый

485

सुनयन

sunayana

Прекрасноокий

486

सुललाट

sulalāṭa

Прекраснолобый

487

सुकन्दर

sukandara

Пребывающий в прекрасной пещере, Обладатель прекрасного стрекала

सत्यवाक्यो धर्मवेत्ता सत्यज्ञः सत्यवित्तमः । धर्मवान् धर्मनिपुणो धर्मो धर्मप्रवर्तकः ॥ ५८॥ satyavākyo dharmavettā satyajñaḥ satyavittamaḥ . dharmavān dharmanipuṇo dharmo dharmapravartakaḥ .. 58..

488

सत्यवाक्य

satyavākya

Глаголящий истину

489

धर्मवेत्तृ

dharmavettṛ

Сведетель дхармы

490

सत्यज्ञ

satyajña

Знающий истину

491

सत्यवित्तम

satyavittama

Богатый истинной

492

धर्मवान्

dharmavān

Добродейтельный

493

धर्मनिपुण

dharmanipuṇa

Сведующий в дхарме

494

धर्म

dharma

Самой дхарме

495

धर्मप्रवर्तक

dharmapravartaka

Основатель дхармы

कृतज्ञः कृतकृत्यात्मा कृतकृत्यः कृतागमः । कृत्यवित् कृत्यविच्छ्रेष्ठः कृतज्ञप्रियकृत्तमः ॥ ५९॥ kṛtajñaḥ kṛtakṛtyātmā kṛtakṛtyaḥ kṛtāgamaḥ . kṛtyavit kṛtyavicchreṣṭhaḥ kṛtajñapriyakṛttamaḥ .. 59..

496

कृतज्ञ

kṛtajña

Знающий порядок

497

कृतकृत्यात्मन्

kṛtakṛtyātman

Сущность создающего и созданного

498

कृतकृत्य

kṛtakṛtya

Создающий и созданный

499

कृतागम

kṛtāgama

Прогрессивный

500

कृत्यवित्

kṛtyavit

Знающий сотворённое

501

कृत्यविच्छ्रेष्ठ

kṛtyavicchreṣṭha

Наилучший знаток сотворённого

502

कृतज्ञप्रियकृत्तम

kṛtajñapriyakṛttama

Лучший Творец, который любит знающих творение

व्रतकृद् व्रतविच्छ्रेष्ठो व्रतविद्वान् महाव्रती । व्रतप्रियो व्रताधारो व्रताकारो व्रतेश्वरः ॥ ६०॥ vratakṛd vratavicchreṣṭho vratavidvān mahāvratī . vratapriyo vratādhāro vratākāro vrateśvaraḥ .. 60..

503

व्रतकृत्

vratakṛt

Творец обетов

504

व्रतविच्छ्रेष्ठ

vratavicchreṣṭha

Наилучший знаток обетов

505

व्रतविद्वान्

vratavidvān

Нарушитель обетов

506

महाव्रतिन्

mahāvratin

Соблюдающий великие обеты

507

व्रतप्रिय

vratapriya

Любящий обеты

508

व्रताधार

vratādhāra

Держащий обеты

509

व्रताकार

vratākāra

Принимающий форму обетов

510

व्रतेश्वर

vrateśvara

Повелитель обетов

अतिरागी वीतरागी रागहेतुर्विरागवित् । रागघ्नो रागशमनो रागदो रागिरागवित् ॥ ६१॥ atirāgī vītarāgī rāgaheturvirāgavit . rāgaghno rāgaśamano rāgado rāgirāgavit .. 61..

511

अतिरागिन्

atirāgin

Очень восхищающий

512

वीतरागिन्

vītarāgin

Отстранённый

513

रागहेतु

rāgahetu

Причина желаний, источник музыки

514

विरागवित्

virāgavit

Знающий беспристрастность

515

रागघ्न

rāgaghna

Уничтожающий страсть

516

रागशमन

rāgaśamana

Останавливающий страсть

517

रागद

rāgada

-

518

रागिरागवित्

rāgirāgavit

Знающий шипы страсти

विद्वान् विद्वत्तमो विद्वज्जनमानससंश्रयः । विद्वज्जनाश्रयो विद्वज्जनस्तव्यपराक्रमः ॥ ६२॥ vidvān vidvattamo vidvajjanamānasasaṁśrayaḥ . vidvajjanāśrayo vidvajjanastavyaparākramaḥ .. 62..

519

विदुस्

vidus

Мудрый

520

विद्वत्तम

vidvattama

Мудрейший

521

विद्वज्जनमानससंश्रय

vidvajjanamānasasaṁśraya

Убежище для умов мудрых людей

522

विद्वज्जनाश्रय

vidvajjanāśraya

Прибежище мудрых людей

523

विद्वज्जनस्तव्यपराक्रम

vidvajjanastavyaparākrama

Тот, чья доблесть восхваляется мудрыми людьми

नीतिकृन्नीतिविन्नीतिप्रदाता नीतिवित्प्रियः । विनीतवत्सलो नीतिस्वरूपो नीतिसंश्रयः ॥ ६३॥ nītikṛnnītivinnītipradātā nītivitpriyaḥ . vinītavatsalo nītisvarūpo nītisaṁśrayaḥ .. 63..

524

नीतिकृत्

nītikṛt

Создатель этики

525

नीतिवित्

nītivit

Знающий этику

526

नीतिप्रदातृ

nītipradātṛ

Даритель этики

527

नीतिवित्प्रिय

nītivitpriya

Любящему знающих этику

528

विनीतवत्सल

vinītavatsala

Сведущему в заботе

529

नीतिस्वरूप

nītisvarūpa

Имеющий форму моральных законов

530

नीतिसंश्रय

nītisaṁśraya

Живущий по моральным законам

क्रोधवित् क्रोधकृत् क्रोधिजनकृत् क्रोधरूपधृक् । सक्रोधः क्रोधहा क्रोधिजनहा क्रोधकारणः ॥ ६४॥ krodhavit krodhakṛt krodhijanakṛt krodharūpadhṛk . sakrodhaḥ krodhahā krodhijanahā krodhakāraṇaḥ .. 64..

531

क्रोधवित्

krodhavit

Знаток гнева

532

क्रोधकृत्

krodhakṛt

Вызывающий гнев

533

क्रोधिजनकृत्

krodhijanakṛt

Вызывающий гнев в людях

534

क्रोधरूपधृक्

krodharūpadhṛk

Преодолевающий гневную форму

535

सक्रोध

sakrodha

Гневный

536

क्रोधहन्

krodhahan

Уничтожающий гнев

537

क्रोधिजनहन्

krodhijanahan

Уничтожающий гневных людей

538

क्रोधकारण

krodhakāraṇa

Причина гнева

गुणवान् गुणविच्छ्रेष्ठो निर्गुणो गुणवित्प्रियः । गुणाधारो गुणाकारो गुणकृद् गुणनाशकः ॥ ६५॥ guṇavān guṇavicchreṣṭho nirguṇo guṇavitpriyaḥ . guṇādhāro guṇākāro guṇakṛd guṇanāśakaḥ .. 65..

539

गुणवात्

guṇavāt

Обладатель качеств

540

गुणविच्छ्रेष्ठ

guṇavicchreṣṭha

Обладающий лучшими качествами

541

निर्गुण

nirguṇa

Не имеющий качеств

542

गुणवित्प्रिय

guṇavitpriya

-

543

गुणाधार

guṇādhāra

Поддерживающий качества

544

गुणाकार

guṇākāra

Создающий качества

545

गुणकृत्

guṇakṛt

Творец качеств

546

गुणनाशक

guṇanāśaka

Уничтожитель качеств

वीर्यवान् वीर्यविच्छ्रेष्ठो वीर्यविद्वीर्यसंश्रयः । वीर्याकारो वीर्यकरो वीर्यहा वीर्यवर्धकः ॥ ६६॥ vīryavān vīryavicchreṣṭho vīryavidvīryasaṁśrayaḥ . vīryākāro vīryakaro vīryahā vīryavardhakaḥ .. 66..

547

वीर्यवान्

vīryavān

Доблестный

548

वीर्यविच्छ्रेष्ठ

vīryavicchreṣṭha

Лучший среди познавших доблесть

549

वीर्यवित्

vīryavit

Познавший доблесть

550

वीर्यसंश्रय

vīryasaṁśraya

Обитель доблести

551

वीर्याकार

vīryākāra

Принимающий форму доблести

552

वीर्यकर

vīryakara

Созидатель доблести

553

वीर्यहन्

vīryahan

Уничтожающий доблесть

554

वीर्यवर्धक

vīryavardhaka

Увеличивающий доблесть

कालवित्कालकृत्कालो बलकृद् बलविद्बली । मनोन्मनो मनोरूपो बलप्रमथनो बलः ॥ ६७॥ kālavitkālakṛtkālo balakṛd balavidbalī . manonmano manorūpo balapramathano balaḥ .. 67..

555

कालवित्

kālavit

Познавший время

556

कालकृत्

kālakṛt

Создавший время

557

काल

kāla

Само время

558

बलकृत्

balakṛt

Создавший силу

559

बलवित्

balavit

Познавший силу

560

बलिन्

balin

Обладатель силы

561

मनोन्मन

manonmana

Всё мыслимое и немыслимое

562

मनोरूप

manorūpa

Образ ума

563

बलप्रमथन

balapramathana

Уничтожитель силы

564

बल

bala

Сила

विश्वप्रदाता विश्वेशो विश्वमात्रैकसंश्रयः । विश्वकारो महाविश्वो विश्वविश्वो विशारदः ॥ ६८॥ viśvapradātā viśveśo viśvamātraikasaṁśrayaḥ . viśvakāro mahāviśvo viśvaviśvo viśāradaḥ .. 68..

565

विश्वप्रदातृ

viśvapradātṛ

Дарующий вселенную

566

विश्वेश

viśveśa

Повелитель Вселенной

567

विश्वमात्रैकसंश्रय

viśvamātraikasaṁśraya

Единственная обитель всей материи Вселенной

568

विश्वकार

viśvakāra

Создающий Вселенную

569

महाविश्व

mahāviśva

Великая Вселенная

570

विश्वविश्व

viśvaviśva

Вселенная Вселенной

571

विशारद

viśārada

Известный

другой вариант стиха: विद्याप्रदाता विद्येशो विद्यामात्रैकसंश्रयः । विद्याकारो महाविद्यो विद्याविद्यो विशारदः ॥ ६८॥ vidyāpradātā vidyeśo vidyāmātraikasaṁśrayaḥ . vidyākāro mahāvidyo vidyāvidyo viśāradaḥ ..68..

565

विद्याप्रदातृ

vidyāpradātṛ

Дарующий знание

566

विद्येश

vidyeśa

Повелитель знаний

567

विद्यामात्रैकसंश्रय

vidyāmātraikasaṁśraya

Единственная обитель всей материи знания

568

विद्याकार

vidyākāra

Создающий знания

569

महाविद्या

mahāvidyā

Великое знание

570

विद्याविद्य

vidyāvidya

Знание и незнание, Знание знаний

571

विशारद

viśārada

Известный

वसन्तकृद्वसन्तात्मा वसन्तेशो वसन्तदः । ग्रीष्मात्मा ग्रीष्मकृद् ग्रीष्मवर्धको ग्रीष्मनाशकः ॥ ६९॥ vasantakṛdvasantātmā vasanteśo vasantadaḥ . grīṣmātmā grīṣmakṛd grīṣmavardhako grīṣmanāśakaḥ .. 69..

572

वसन्तकृत्

vasantakṛt

Создавший весну

573

वसन्तात्मन्

vasantātman

Сущность весны

574

वसन्तेश

vasanteśa

Повелитель весны

575

वसन्तद

vasantada

Дарующий весну

576

ग्रीष्मात्मन्

grīṣmātman

Сущность лета

577

ग्रीष्मकृत्

grīṣmakṛt

Создатель лета

578

ग्रीष्मवर्धक

grīṣmavardhaka

Прекращающий лето

579

ग्रीष्मनाशक

grīṣmanāśaka

Уничтожающий лето

प्रावृट्कृत् प्रावृडाकारः प्रावृट्कालप्रवर्तकः । प्रावृट्प्रवर्धकः प्रावृण्णाथः प्रावृड्विनाशकः ॥ ७०॥ prāvṛṭkṛt prāvṛḍākāraḥ prāvṛṭkālapravartakaḥ . prāvṛṭpravardhakaḥ prāvṛṇṇāthaḥ prāvṛḍvināśakaḥ .. 70..

581

प्रावृडाकार

prāvṛḍākāra

Принимающий форму сезона дождей

582

प्रावृट्कालप्रवर्तक

prāvṛṭkālapravartaka

Причина периода сезона дождей

583

प्रावृट्प्रवर्धक

prāvṛṭpravardhaka

Производитель сезона дождей

584

प्रावृण्णाथ

prāvṛṇṇātha

Повелитель сезона дождей

585

प्रावृड्विनाशक

prāvṛḍvināśaka

Уничтожитель сезона дождей

शरदात्मा शरद्धेतुः शरत्कालप्रवर्तकः । शरन्नाथः शरत्कालनाशकः शरदाश्रयः ॥ ७१॥ śaradātmā śaraddhetuḥ śaratkālapravartakaḥ . śarannāthaḥ śaratkālanāśakaḥ śaradāśrayaḥ .. 71..

586

शरदात्मन्

śaradātman

Сущность осени

587

शरद्धेतु

śaraddhetu

Цель существования осени

588

शरत्कालप्रवर्तक

śaratkālapravartaka

Причина осеннего периода

589

शरन्नाथ

śarannātha

Повелитель осени

590

शरत्कालनाशक

śaratkālanāśaka

Прекращающий осенний сезон

591

शरदाश्रय

śaradāśraya

Прибежище осени

हिमस्वरूपो हिमदो हिमहा हिमनायकः । शैशिरात्मा शैशिरेशः शैशिरर्तुप्रवर्तकः ॥ ७२॥ himasvarūpo himado himahā himanāyakaḥ . śaiśirātmā śaiśireśaḥ śaiśirartupravartakaḥ .. 72..

592

हिमस्वरूप

himasvarūpa

Истинная форма зимы

593

हिमद

himada

Дарующий зиму

594

हिमहन्

himahan

Завершитель зиму

595

हिमनायक

himanāyaka

Повелитель зимы

596

शैशिरात्मन्

śaiśirātman

Сущность прохладного сезона

597

शैशिरेश

śaiśireśa

Повелитель прохладного сезона

598

शैशिरर्तुप्रवर्तक

śaiśirartupravartaka

Создатель прохладного сезона

प्राच्यात्मा दक्षिणाकारः प्रतीच्यात्मोत्तराकृतिः । आग्नेयात्मा निरृतीशो वायव्यात्मेशनायकः ॥ ७३॥ prācyātmā dakṣiṇākāraḥ pratīcyātmottarākṛtiḥ . āgneyātmā nirṛtīśo vāyavyātmeśanāyakaḥ .. 73..

599

प्राच्यात्मन्

prācyātman

Сущность восточного направления

600

दक्षिणाकार

dakṣiṇākāra

Форма южного направления

601

प्रतीच्यात्मन्

pratīcyātman

Сущность западного направления

602

उत्तराकृति

uttarākṛti

Создавший северное направление

603

आग्नेयात्मन्

āgneyātman

Сущность воспламенения

604

निरृतीश

nirṛtīśa

Повелитель разрушения

605

वायव्यात्म

vāyavyātma

Сущность равенства, северозапада

ऊर्ध्वाधःसुदिगाकारो नानादेशैकनायकः । सर्वपक्षिमृगाकारः सर्वपक्षिमृगाधिपः ॥ ७४॥ ūrdhvādhaḥsudigākāro nānādeśaikanāyakaḥ . sarvapakṣimṛgākāraḥ sarvapakṣimṛgādhipaḥ .. 74..

606

इशनायक

iśanāyaka

Господин всех господ

607

ऊर्ध्वाधःसुदिगाकार

ūrdhvādhaḥsudigākāra

Создатель верхнего и нижнего направлений

608

नानादेशैकनायक

nānādeśaikanāyaka

Единственный повелитель различных государств

609

सर्वपक्षिमृगाकार

sarvapakṣimṛgākāra

Пребывающий в форме всех птиц и животных

610

सर्वपक्षिमृगाधिप

sarvapakṣimṛgādhipa

Господин всех птиц и животных

611

सर्वपक्षिमृगाधार

sarvapakṣimṛgādhāra

Поддерживающий всех птиц и животных

सर्वपक्षिमृगाधारो मृगाद्युत्पत्तिकारणः । जीवाध्यक्षो जीववन्द्यो जीवविज्जीवरक्षकः ॥ ७५॥ sarvapakṣimṛgādhāro mṛgādyutpattikāraṇaḥ . jīvādhyakṣo jīvavandyo jīvavijjīvarakṣakaḥ .. 75..

612

मृगाद्युत्पत्तिकारण

mṛgādyutpattikāraṇa

Причина рождения животных и прочих живых существ

613

जीवाध्यक्ष

jīvādhyakṣa

Наблюдающий за живыми существами

614

जीववन्द्य

jīvavandya

Почитаемый живыми существами

615

जीववित्

jīvavit

Познавший живых существ

616

जीवरक्षक

jīvarakṣaka

Защищающий живых существ

जीवकृज्जीवहा जीवजीवनो जीवसंश्रयः । ज्योतिःस्वरूपो विश्वात्मा विश्वनाथो वियत्पतिः ॥ ७६॥ jīvakṛjjīvahā jīvajīvano jīvasaṁśrayaḥ . jyotiḥsvarūpo viśvātmā viśvanātho viyatpatiḥ .. 76..

617

जीवकृत्

jīvakṛt

Создавший живых существ

618

जीवहन्

jīvahan

Уничтожающий живых существ

619

जीवजीवन

jīvajīvana

Жизнь живых существ

620

जीवसंश्रय

jīvasaṁśraya

Прибежище живых существ

621

ज्योतिःस्वरूप

jyotiḥsvarūpa

Истинная форма света

622

विश्वात्मन्

viśvātman

Атман всего сущего

623

विश्वनाथ

viśvanātha

Господин всего сущего

624

वियत्पति

viyatpati

Повелителю небес

वज्रात्मा वज्रहस्तात्मा वज्रेशो वज्रभूषितः । कुमारगुरुरीशानो गणाध्यक्षो गणाधिपः ॥ ७७॥ vajrātmā vajrahastātmā vajreśo vajrabhūṣitaḥ . kumāragururīśāno gaṇādhyakṣo gaṇādhipaḥ .. 77..

625

वज्रात्मन्

vajrātman

Сущности ваджры

626

वज्रहस्तात्मन्

vajrahastātman

Сущность держащих ваджру

627

वज्रेश

vajreśa

Повелитель ваджры

628

वज्रभूषित

vajrabhūṣita

Украшенный ваджрой

629

कुमारगुरुरीशान

kumāragururīśāna

Учитель Кумара (Сканды) Ишане

630

गणाध्यक्ष

gaṇādhyakṣa

Предводитель ганов

631

गणाधिप

gaṇādhipa

Царь ганов

पिनाकपाणिः सूर्यात्मा सोमसूर्याग्निलोचनः । अपायरहितः शान्तो दान्तो दमयिता दमः ॥ ७८॥ pinākapāṇiḥ sūryātmā somasūryāgnilocanaḥ . apāyarahitaḥ śānto dānto damayitā damaḥ .. 78..

632

पिनाकपाणि

pinākapāṇi

Держащий в руке (лук) Пинаку

633

सूर्यात्मन्

sūryātman

Сущность солнца

634

सोमसूर्याग्निलोचन

somasūryāgnilocana

Лунно-солнечно-огнеокий

635

अपायरहित

apāyarahita

Лишённый страха

636

शान्त

śānta

Мирный

637

दान्त

dānta

Зубастый

638

दमयितृ

damayitṛ

Укротитель

639

दम

dama

Подчиняющий

ऋषिः पुराणपुरुषः पुरुषेशः पुरन्दरः । कालाग्निरुद्रः सर्वेशः शमरूपः शमेश्वरः ॥ ७९॥ ṛṣiḥ purāṇapuruṣaḥ puruṣeśaḥ purandaraḥ . kālāgnirudraḥ sarveśaḥ śamarūpaḥ śameśvaraḥ .. 79..

640

ऋषि

ṛṣi

Риши

641

पुराणपुरुष

purāṇapuruṣa

Древнейший человек

642

पुरुषेश

puruṣeśa

Повелитель человеческой природы

643

पुरन्दर

purandara

Похищающий

644

कालाग्निरुद्र

kālāgnirudra

Рудра огня времени

645

सर्वेश

sarveśa

Повелитель всего

646

शमरूप

śamarūpa

Принимающий умиротворяющую форму

647

शमेश्वर

śameśvara

Повелитель спокойствия

प्रलयानलकृद् दिव्यः प्रलयानलनाशकः । त्रियम्बकोऽरिषड्वर्गनाशको धनदप्रियः ॥ ८०॥ pralayānalakṛd divyaḥ pralayānalanāśakaḥ . triyambako'riṣaḍvarganāśako dhanadapriyaḥ .. 80..

648

प्रलयानलकृत्

pralayānalakṛt

Создавшему пламя пралайи (Вселенского растворения)

649

दिव्य

divya

Божественный

650

प्रलयानलनाशक

pralayānalanāśaka

Тушаший пламя пралайи

651

त्रियम्बक

triyambaka

Трёхокий

652

अरिषड्वर्गनाशक

ariṣaḍvarganāśaka

Уничтожающий шесть страстей

653

धनदप्रिय

dhanadapriya

Любящий подаяния, дарения

अक्षोभ्यः क्षोभरहितः क्षोभदः क्षोभनाशकः । सदम्भो दम्भरहितो दम्भदो दम्भनाशकः ॥ ८१॥ akṣobhyaḥ kṣobharahitaḥ kṣobhadaḥ kṣobhanāśakaḥ . sadambho dambharahito dambhado dambhanāśakaḥ .. 81..

654

अक्षोभ्य

akṣobhya

Невозмутимый

655

क्षोभरहित

kṣobharahita

Лишённый волнений

656

क्षोभद

kṣobhada

Дарующий эмоции

657

क्षोभनाशक

kṣobhanāśaka

Уничтожающий беспокойство

658

सदम्भ

sadambha

Лицемерный

659

दम्भरहित

dambharahita

Лишённый лицемерия

660

दम्भद

dambhada

Дарующий лицемерие

कुन्देन्दुशंखधवलो भस्मोद्धूलितविग्रहः । भस्मधारणहृष्टात्मा तुष्टिः पुष्ट्यरिसूदनः ॥ ८२॥ kundenduśaṁkhadhavalo bhasmoddhūlitavigrahaḥ . bhasmadhāraṇahṛṣṭātmā tuṣṭiḥ puṣṭyarisūdanaḥ .. 82..

661

दम्भनाशक

dambhanāśaka

Уничтожающий лицемерие

662

कुन्देन्दुशंखधवल

kundenduśaṁkhadhavala

Ослепляющий белизной луны и раковины

663

भस्मोद्धूलितविग्रह

bhasmoddhūlitavigraha

Принимающий форму из рассеянного пепла

664

भस्मधारणहृष्टात्मन्

bhasmadhāraṇahṛṣṭātman

Потрясающий своим видом с нанесённым на тело пеплом

665

तुष्टि

tuṣṭi

Удовлетворённый

666

पुष्टि

puṣṭi

Превосходный

667

अरिसूदन

arisūdana

Уничтожающий врагов

स्थाणुर्दिगम्बरो भर्गो भगनेत्रभिदुद्यमः । त्रिकाग्निः कालकालाग्निरद्वितीयो महायशाः ॥ ८३॥ sthāṇurdigambaro bhargo bhaganetrabhidudyamaḥ . trikāgniḥ kālakālāgniradvitīyo mahāyaśāḥ .. 83..

668

स्थाणु

sthāṇu

Неподвижный

669

दिगम्बर

digambara

Облачённый в стороны света

670

भर्ग

bharga

Сияние

671

भगनेत्रभित्

bhaganetrabhit

Уничтожающий огненным глазом

672

उद्यम

udyama

Проявляющийся

673

त्रिकाग्नि

trikāgni

Трёхогненный

674

कालकालाग्नि

kālakālāgni

Пребывающий в звуке пламени

675

अद्वितीय

advitīya

Не имеющий второго

676

महायशस्

mahāyaśas

Великославный

सामप्रियः सामवेत्ता सामगः सामगप्रियः । धीरोदात्तो महाधीरो धैर्यदो धैर्यवर्धकः ॥ ८४॥ sāmapriyaḥ sāmavettā sāmagaḥ sāmagapriyaḥ . dhīrodātto mahādhīro dhairyado dhairyavardhakaḥ .. 84..

677

सामप्रिय

sāmapriya

Любящий Сама-веду

678

सामवेतृ

sāmavetṛ

Свидетель Сама-веды

679

सामग

sāmaga

Рецитирующий Сама-веду

680

सामगप्रिय

sāmagapriya

Любящий рецитирующих Сама-веду

681

धीरोदात्त

dhīrodātta

Возвеличивающий стойкостью

682

महाधीर

mahādhīra

Обладающий великой стойкостью

683

धैर्यद

dhairyada

Дающий стойкость

684

धैर्यवर्धक

dhairyavardhaka

Укрепляющий стойкость

लावण्यराशिः सर्वज्ञः सुबुद्धिर्बुद्धिमान्वरः । तुम्बवीणः कम्बुकण्ठः शम्बरारिनिकृन्तनः ॥ ८५॥ lāvaṇyarāśiḥ sarvajñaḥ subuddhirbuddhimānvaraḥ . tumbavīṇaḥ kambukaṇṭhaḥ śambarārinikṛntanaḥ .. 85..

685

लावण्यराशि

lāvaṇyarāśi

Совокупность милости

686

सर्वज्ञ सुबुद्धि

sarvajña subuddhi

Всезнающий и разумный

687

बुद्धिमान्वर

buddhimānvara

Дарующий разумность

688

तुम्बवीण

tumbavīṇa

Обладатель вины из тыкв

689

कम्बुकण्ठ

kambukaṇṭha

Носящий камбу на шее

690

शम्बरारिनिकृन्तन

śambarārinikṛntana

Магией уничтожающий врагов

शार्दूलचर्मवसनः पूर्णानन्दो जगत्प्रियः । जयप्रदो जयाध्यक्षो जयात्मा जयकारणः ॥ ८६॥ śārdūlacarmavasanaḥ pūrṇānando jagatpriyaḥ . jayaprado jayādhyakṣo jayātmā jayakāraṇaḥ .. 86..

691

शार्दूलचर्मवसन

śārdūlacarmavasana

Сидящий на шкуре леопарда

692

पूर्णानन्द

pūrṇānanda

Абсолютное счастье

693

जगत्प्रिय

jagatpriya

Любящий вселенную

694

जयप्रद

jayaprada

Дарующий победу

695

जयाध्यक्ष

jayādhyakṣa

Победоносный полководец

696

जयात्मन्

jayātman

Сущность победы

697

जयकारण

jayakāraṇa

Причина победы

जङ्गमाजङ्गमाकारो जगदुत्पत्तिकारणः । जगद्रक्षाकरो वश्यो जगत्प्रलयकारणः ॥ ८७॥ jaṅgamājaṅgamākāro jagadutpattikāraṇaḥ . jagadrakṣākaro vaśyo jagatpralayakāraṇaḥ .. 87..

698

जङ्गमाजङ्गमाकार

jaṅgamājaṅgamākāra

Создающий движимое и недвижимое

699

जगदुत्पत्तिकारण

jagadutpattikāraṇa

Причина существования Вселенной

700

जगद्रक्षाकर

jagadrakṣākara

Защищающий вселенную

701

वश्य

vaśya

Скромный

702

जगत्प्रलयकारण

jagatpralayakāraṇa

Причина растворения Вселенной

पूषदन्तभिदुत्कृष्टः पञ्चयज्ञः प्रभञ्जकः । अष्टमूर्तिर्विश्वमूर्तिरतिमूर्तिरमूर्तिमान् ॥ ८८॥ pūṣadantabhidutkṛṣṭaḥ pañcayajñaḥ prabhañjakaḥ . aṣṭamūrtirviśvamūrtiratimūrtiramūrtimān .. 88..

703

पूषदन्तभित्

pūṣadantabhit

Выбивший зубы Пушану

704

उत्कृष्ट

utkṛṣṭa

Выдающийся

705

पञ्चयज्ञ

pañcayajña

Совершающий пять жертвоприношений

706

प्रभञ्जक

prabhañjaka

Имеющий тело подобное буре

707

अष्टमूर्ति

aṣṭamūrti

Восьмиликий

708

विश्वमूर्ति

viśvamūrti

Воплощённый во всех живых существах

709

अतिमूर्ति

atimūrti

Имеющий наибольшее число воплощений

710

अमूर्तिमन्

amūrtiman

Невоплощённый

कैलासशिखरावासः कैलासशिखरप्रियः । भक्तकैलासदः सूक्ष्मो मर्मज्ञः सर्वशिक्षकः ॥ ८९॥ kailāsaśikharāvāsaḥ kailāsaśikharapriyaḥ . bhaktakailāsadaḥ sūkṣmo marmajñaḥ sarvaśikṣakaḥ .. 89..

711

कैलासशिखरावास

kailāsaśikharāvāsa

Живущий на вершине Кайласа

712

कैलासशिखरप्रिय

kailāsaśikharapriya

Любящий вершину Кайласа

713

भक्तकैलासद

bhaktakailāsada

Дарующий преданным Кайлас

714

सूक्ष्म

sūkṣma

Имеющий тонкую форму

715

मर्मज्ञ

marmajña

Знающий уязвимые места

716

सर्वशिक्षक

sarvaśikṣaka

Учитель всего

सोमः सोमकलाकारो महातेजा महातपाः । हिरण्यश्मश्रुरानन्दः स्वर्णकेशः सुवर्णदृक् ॥ ९०॥ somaḥ somakalākāro mahātejā mahātapāḥ . hiraṇyaśmaśrurānandaḥ svarṇakeśaḥ suvarṇadṛk .. 90..

717

सोम सोमकलाकार

soma somakalākāra

Сущности луны, создающей лунные фазы

718

महातेजस्

mahātejas

Великий жару

719

महातपस्

mahātapas

Великая аскеза

720

हिरण्यश्मश्रु

hiraṇyaśmaśru

Златоборододый

721

आनन्द

ānanda

Само блаженство

722

स्वर्णकेश

svarṇakeśa

Златовласый

723

सुवर्णदृक्

suvarṇadṛk

Имеющий золотое обличие

ब्रह्मा विश्वसृगुर्वीशो मोचको बन्धवर्जितः । स्वतन्त्रः सर्वमन्त्रात्मा द्युतिमानमितप्रभः ॥ ९१॥ brahmā viśvasṛgurvīśo mocako bandhavarjitaḥ . svatantraḥ sarvamantrātmā dyutimānamitaprabhaḥ .. 91..

724

ब्रह्मन्

brahman

Брахман

725

विश्वसृक्

viśvasṛk

Эманирующий вселенную

726

उर्वीश

urvīśa

Повелитель земли

727

मोचक

mocaka

Освободитель

728

बन्धवर्जित

bandhavarjita

Свободный от привязанностей

729

स्वतन्त्र

svatantra

Своевольный

730

सर्वमन्त्रात्मन्

sarvamantrātman

Сущность всех мантр

731

द्युतिमानमितप्रभ

dyutimānamitaprabha

Излучающий бесконечное сияние

पुष्कराक्षः पुण्यकीर्तिः पुण्यश्रवणकीर्तनः । पुण्यमूर्तिः पुण्यदाता पुण्यापुण्यफलप्रदः ॥ ९२॥ puṣkarākṣaḥ puṇyakīrtiḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ . puṇyamūrtiḥ puṇyadātā puṇyāpuṇyaphalapradaḥ .. 92..

732

पुष्कराक्ष

puṣkarākṣa

Лотосоокий (имеющий цвет глаз, подобный голубому лотосу)

733

पुण्यकीर्ति

puṇyakīrti

Известный благими делами

734

पुण्यश्रवण कीर्तन

puṇyaśravaṇa kīrtana

Суть блага от слушания и воспевания

735

पुण्यमूर्ति

puṇyamūrti

Воплощение блага

736

पुण्यदातृ

puṇyadātṛ

Податель блага

737

पुण्यापुण्यफलप्रद

puṇyāpuṇyaphalaprada

Дающий плоды благоприятных и неблагоприятных деяний

सारभूतः स्वरमयो रसभूतो रसाश्रयः । ओंकारः प्रणवो नादो प्रणतार्तिप्रभञ्जनः ॥ ९३॥ sārabhūtaḥ svaramayo rasabhūto rasāśrayaḥ . oṁkāraḥ praṇavo nādo praṇatārtiprabhañjanaḥ .. 93..

738

सारभूत

sārabhūta

Превосходящий всех

739

स्वरमय

svaramaya

Состоящий из нот

740

रसभूत

rasabhūta

Сущность чувства, вкуса

741

रसाश्रय

rasāśraya

Прибежище чувств

742

ओंकार

oṁkāra

Слогу Ом

743

प्रणव

praṇava

Пранава (ом)

744

नाद

nāda

Звук

745

प्रणतार्तिप्रभञ्जन

praṇatārtiprabhañjana

Уносящий жизненные невзгоды подобно урагану

निकटस्थोऽतिदूरस्थो वशी ब्रह्माण्डनायकः । मन्दारमूलनिलयो मन्दारकुसुमावृतः ॥ ९४॥ nikaṭastho'tidūrastho vaśī brahmāṇḍanāyakaḥ . mandāramūlanilayo mandārakusumāvṛtaḥ .. 94..

746

निकटस्थ

nikaṭastha

Находящийся по-близости

747

अतिदूरस्थ

atidūrastha

Находящийся вдалеке

748

वशिन्

vaśin

Управитель

749

ब्रह्माण्डनायक

brahmāṇḍanāyaka

Господин всего мироздания

750

मन्दारमूलनिलय

mandāramūlanilaya

Живущий в корнях мандары

751

मन्दारकुसुमावृत

mandārakusumāvṛta

Окружённый цветами мандары

वृन्दारकप्रियतमो वृन्दारकवरार्चितः । श्रीमाननन्तकल्याणपरिपूर्णो महोदयः ॥ ९५॥ vṛndārakapriyatamo vṛndārakavarārcitaḥ . śrīmānanantakalyāṇaparipūrṇo mahodayaḥ .. 95..

752

वृन्दारकप्रियतम

vṛndārakapriyatama

Любимый Вриндой и Аракой

753

वृन्दारकवरार्चित

vṛndārakavarārcita

Почитаемый Вриндой и Аракой

754

श्रीमान्

śrīmān

Священный

755

अनन्तकल्याणपरिपूर्ण

anantakalyāṇaparipūrṇa

Наполненный бесконечным блаженством

756

महोदय

mahodaya

Щедро дающий

महोत्साहो विश्वभोक्ता विश्वाशापरिपूरकः । सुलभोऽसुलभो लभ्योऽलभ्यो लाभप्रवर्धकः ॥ ९६॥ mahotsāho viśvabhoktā viśvāśāparipūrakaḥ . sulabho'sulabho labhyo'labhyo lābhapravardhakaḥ .. 96..

757

महोत्साह

mahotsāha

Великая мощь

758

विश्वभोक्त्

viśvabhokt

Создатель Вселенной

759

विश्वाशापरिपूरक

viśvāśāparipūraka

Оправдывающий надежды всех живых существ

760

सुलभ

sulabha

Легкодостижимый

761

असुलभ

asulabha

Труднодостижимый

762

लभ्य

labhya

Достижимый

763

अलभ्य

alabhya

Недостижимый

764

लाभप्रवर्धक

lābhapravardhaka

Увеличивающий пользу

लाभात्मा लाभदो वक्ता द्युतिमाननसूयकः । ब्रह्मचारी दृढाचारी देवसिंहो धनप्रियः ॥ ९७॥ lābhātmā lābhado vaktā dyutimānanasūyakaḥ . brahmacārī dṛḍhācārī devasiṁho dhanapriyaḥ .. 97..

765

लाभात्मन्

lābhātman

-

766

लाभद

lābhada

-

767

वक्तृ

vaktṛ

-

768

द्युतिमात्

dyutimāt

-

769

अनसूयक

anasūyaka

-

770

ब्रह्मचारिन्

brahmacārin

-

771

दृढाचारिन्

dṛḍhācārin

-

772

देवसिंह

devasiṁha

-

773

धनप्रिय

dhanapriya

-

वेदपो देवदेवेशो देवदेवोत्तमोत्तमः । बीजराजो बीजहेतुर्बीजदो बीजवृद्धिदः ॥ ९८॥ vedapo devadeveśo devadevottamottamaḥ . bījarājo bījaheturbījado bījavṛddhidaḥ .. 98..

774

वेदप

vedapa

-

775

देवदेवेश

devadeveśa

-

776

देवदेव

devadeva

-

777

उत्तमोत्तम

uttamottama

-

778

बीजराज

bījarāja

-

779

बीजहेतु

bījahetu

-

780

बीजद

bījada

-

781

बीजवृद्धिद

bījavṛddhida

-

बीजाधारो बीजरूपो निर्बीजो बीजनाशकः । परापरेशो वरदः पिङ्गलोऽयुग्मलोचनः ॥ ९९॥ bījādhāro bījarūpo nirbījo bījanāśakaḥ . parāpareśo varadaḥ piṅgalo'yugmalocanaḥ .. 99..

782

बीजाधार

bījādhāra

-

783

बीजरूप

bījarūpa

-

784

निर्बीज

nirbīja

-

785

बीजनाशक

bījanāśaka

-

786

परापरेश

parāpareśa

-

787

वरद

varada

-

788

पिङ्गल

piṅgala

-

789

अयुग्मलोचन

ayugmalocana

-

पिङ्गलाक्षः सुरगुरुः गुरुः सुरगुरुप्रियः । युगावहो युगाधीशो युगकृद्युगनाशकः ॥ १००॥ piṅgalākṣaḥ suraguruḥ guruḥ suragurupriyaḥ . yugāvaho yugādhīśo yugakṛdyuganāśakaḥ .. 100..

790

पिङ्गलाक्ष

piṅgalākṣa

-

791

सुरगुरु

suraguru

-

792

गुरु

guru

-

793

सुरगुरुप्रिय

suragurupriya

-

794

युगावह

yugāvaha

-

795

युगाधीश

yugādhīśa

-

796

युगक्त्

yugakt

-

797

युगनाशक

yuganāśaka

-

कर्पूरगौरो गौरीशो गौरीगुरुगुहाश्रयः । धूर्जटिः पिङ्गलजटो जटामण्डलमण्डितः ॥ १०१॥ karpūragauro gaurīśo gaurīguruguhāśrayaḥ . dhūrjaṭiḥ piṅgalajaṭo jaṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ .. 101..

798

कर्पूरगौर

karpūragaura

-

799

गौरीश

gaurīśa

-

800

गौरीगुरुगुहाश्रय

gaurīguruguhāśraya

-

801

धूर्जटि

dhūrjaṭi

-

802

पिङ्गलजट

piṅgalajaṭa

-

803

जटामण्डलमण्डित

jaṭāmaṇḍalamaṇḍita

-

मनोजवो जीवहेतुरन्धकासुरसूदनः । लोकबन्धुः कलाधारः पाण्डुरः प्रमथाधिपः ॥ १०२॥ manojavo jīvaheturandhakāsurasūdanaḥ . lokabandhuḥ kalādhāraḥ pāṇḍuraḥ pramathādhipaḥ .. 102..

अव्यक्तलक्षणो योगी योगीशो योगपुंगवः । श्रितावासो जनावासः सुरवासः सुमण्डलः ॥ १०३॥ avyaktalakṣaṇo yogī yogīśo yogapuṁgavaḥ . śritāvāso janāvāsaḥ suravāsaḥ sumaṇḍalaḥ .. 103..

भववैद्यो योगिवैद्यो योगिसिंहहृदासनः । उत्तमोऽनुत्तमोऽशक्तः कालकण्ठो विषादनः ॥ १०४॥ bhavavaidyo yogivaidyo yogisiṁhahṛdāsanaḥ . uttamo'nuttamo'śaktaḥ kālakaṇṭho viṣādanaḥ .. 104..

आशास्यः कमनीयात्मा शुभः सुन्दरविग्रहः । भक्तकल्पतरुः स्तोता स्तव्यः स्तोत्रवरप्रियः ॥ १०५॥ āśāsyaḥ kamanīyātmā śubhaḥ sundaravigrahaḥ . bhaktakalpataruḥ stotā stavyaḥ stotravarapriyaḥ .. 105..

अप्रमेयगुणाधारो वेदकृद्वेदविग्रहः । कीर्त्याधारः कीर्तिकरः कीर्तिहेतुरहेतुकः ॥ १०६॥ aprameyaguṇādhāro vedakṛdvedavigrahaḥ . kīrtyādhāraḥ kīrtikaraḥ kīrtiheturahetukaḥ .. 106..

अप्रधृष्यः शान्तभद्रः कीर्तिस्तम्भो मनोमयः । भूशयोऽन्नमयोऽभोक्ता महेष्वासो महीतनुः ॥ १०७॥ apradhṛṣyaḥ śāntabhadraḥ kīrtistambho manomayaḥ . bhūśayo'nnamayo'bhoktā maheṣvāso mahītanuḥ .. 107..

विज्ञानमय आनन्दमयः प्राणमयोऽन्नदः । सर्वलोकमयो यष्टा धर्माधर्मप्रवर्तकः ॥ १०८॥ vijñānamaya ānandamayaḥ prāṇamayo'nnadaḥ . sarvalokamayo yaṣṭā dharmādharmapravartakaḥ .. 108..

अनिर्विण्णो गुणग्राही सर्वधर्मफलप्रदः । दयासुधार्द्रनयनो निराशीरपरिग्रहः ॥ १०९॥ anirviṇṇo guṇagrāhī sarvadharmaphalapradaḥ . dayāsudhārdranayano nirāśīraparigrahaḥ .. 109..

परार्थवृत्तिर्मधुरो मधुरप्रियदर्शनः । मुक्तादामपरीताङ्गो निःसङ्गो मङ्गलाकरः ॥ ११०॥ parārthavṛttirmadhuro madhurapriyadarśanaḥ . muktādāmaparītāṅgo niḥsaṅgo maṅgalākaraḥ .. 110..

सुखप्रदः सुखाकारः सुखदुःखविवर्जितः । विशृङ्खलो जगत्कर्ता जितसर्वः पितामहः ॥ १११॥ sukhapradaḥ sukhākāraḥ sukhaduḥkhavivarjitaḥ . viśṛṅkhalo jagatkartā jitasarvaḥ pitāmahaḥ .. 111..

अनपायोऽक्षयो मुण्डी सुरूपो रूपवर्जितः । अतीन्द्रियो महामायो मायावी विगतज्वरः ॥ ११२॥ anapāyo'kṣayo muṇḍī surūpo rūpavarjitaḥ . atīndriyo mahāmāyo māyāvī vigatajvaraḥ .. 112..

अमृतः शाश्वतः शान्तो मृत्युहा मूकनाशनः । महाप्रेतासनासीनः पिशाचानुचरावृतः ॥ ११३॥ amṛtaḥ śāśvataḥ śānto mṛtyuhā mūkanāśanaḥ . mahāpretāsanāsīnaḥ piśācānucarāvṛtaḥ .. 113..

गौरीविलाससदनो नानागानविशारदः । विचित्रमाल्यवसनो दिव्यचन्दनचर्चितः ॥ ११४॥ gaurīvilāsasadano nānāgānaviśāradaḥ . vicitramālyavasano divyacandanacarcitaḥ .. 114..

विष्णुब्रह्मादिवन्द्यांघ्रिः सुरासुरनमस्कृतः । किरीटलेढिफालेन्दुर्मणिकंकणभूषितः ॥ ११५॥ viṣṇubrahmādivandyāṁghriḥ surāsuranamaskṛtaḥ . kirīṭaleḍhiphālendurmaṇikaṁkaṇabhūṣitaḥ .. 115..

रत्नांगदांगो रत्नेशो रत्नरञ्जितपादुकः । नवरत्नगणोपेतकिरीटी रत्नकञ्चुकः ॥ ११६॥ ratnāṁgadāṁgo ratneśo ratnarañjitapādukaḥ . navaratnagaṇopetakirīṭī ratnakañcukaḥ .. 116..

नानाविधानेकरत्नलसत्कुण्डलमण्डितः । दिव्यरत्नगणाकीर्णकण्ठाभरणभूषितः ॥ ११७॥ nānāvidhānekaratnalasatkuṇḍalamaṇḍitaḥ . divyaratnagaṇākīrṇakaṇṭhābharaṇabhūṣitaḥ .. 117..

गलव्यालमणिर्नासापुटभ्राजितमौक्तिकः । रत्नांगुलीयविलसत्करशाखानखप्रभः ॥ ११८॥ galavyālamaṇirnāsāpuṭabhrājitamauktikaḥ . ratnāṁgulīyavilasatkaraśākhānakhaprabhaḥ .. 118..

रत्नभ्राजद्धेमसूत्रलसत्कटितटः पटुः । वामाङ्कभागविलसत्पार्वतीवीक्षणप्रियः ॥ ११९॥ ratnabhrājaddhemasūtralasatkaṭitaṭaḥ paṭuḥ . vāmāṅkabhāgavilasatpārvatīvīkṣaṇapriyaḥ .. 119..

लीलावलम्बितवपुर्भक्तमानसमन्दिरः । मन्दमन्दारपुष्पौघलसद्वायुनिषेवितः ॥ १२०॥ līlāvalambitavapurbhaktamānasamandiraḥ . mandamandārapuṣpaughalasadvāyuniṣevitaḥ .. 120..

कस्तूरीविलसत्फालो दिव्यवेषविराजितः । दिव्यदेहप्रभाकूटसन्दीपितदिगन्तरः ॥ १२१॥ kastūrīvilasatphālo divyaveṣavirājitaḥ . divyadehaprabhākūṭasandīpitadigantaraḥ .. 121..

देवासुरगुरुस्तव्यो देवासुरनमस्कृतः । हस्तराजत्पुण्डरीकः पुण्डरीकनिभेक्षणः ॥ १२२॥ devāsuragurustavyo devāsuranamaskṛtaḥ . hastarājatpuṇḍarīkaḥ puṇḍarīkanibhekṣaṇaḥ .. 122..

सर्वाशास्यगुणोऽमेयः सर्वलोकेष्टभूषणः । सर्वेष्टदाता सर्वेष्टः स्फुरन्मंगलविग्रहः ॥ १२३॥ sarvāśāsyaguṇo'meyaḥ sarvalokeṣṭabhūṣaṇaḥ . sarveṣṭadātā sarveṣṭaḥ sphuranmaṁgalavigrahaḥ .. 123..

अविद्यालेशरहितो नानाविद्यैकसंश्रयः । मूर्तिभवः कृपापूरो भक्तेष्टफलपूरकः ॥ १२४॥ avidyāleśarahito nānāvidyaikasaṁśrayaḥ . mūrtibhavaḥ kṛpāpūro bhakteṣṭaphalapūrakaḥ .. 124..

सम्पूर्णकामः सौभाग्यनिधिः सौभाग्यदायकः । हितैषी हितकृत्सौम्यः परार्थैकप्रयोजनः ॥ १२५॥ sampūrṇakāmaḥ saubhāgyanidhiḥ saubhāgyadāyakaḥ . hitaiṣī hitakṛtsaumyaḥ parārthaikaprayojanaḥ .. 125..

शरणागतदीनार्तपरित्राणपरायणः । जिष्णुर्नेता वषट्कारो भ्राजिष्णुर्भोजनं हविः ॥ १२६॥ śaraṇāgatadīnārtaparitrāṇaparāyaṇaḥ . jiṣṇurnetā vaṣaṭkāro bhrājiṣṇurbhojanaṁ haviḥ .. 126..

भोक्ता भोजयिता जेता जितारिर्जितमानसः । अक्षरः कारणं क्रुद्धसमरः शारदप्लवः ॥ १२७॥ bhoktā bhojayitā jetā jitārirjitamānasaḥ . akṣaraḥ kāraṇaṁ kruddhasamaraḥ śāradaplavaḥ .. 127..

आज्ञापकेच्छो गम्भीरः कविर्दुःस्वप्ननाशकः । पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालकः ॥ १२८॥ ājñāpakeccho gambhīraḥ kavirduḥsvapnanāśakaḥ . pañcabrahmasamutpattiḥ kṣetrajñaḥ kṣetrapālakaḥ .. 128..

व्योमकेशो भीमवेषो गौरीपतिरनामयः । भवाब्धितरणोपायो भगवान् भक्तवत्सलः ॥ १२९॥ vyomakeśo bhīmaveṣo gaurīpatiranāmayaḥ . bhavābdhitaraṇopāyo bhagavān bhaktavatsalaḥ .. 129..

वरो वरिष्ठो नेदिष्ठः प्रियः प्रियदवः सुधीः । यन्ता यविष्ठः क्षोदिष्ठो स्थविष्ठो यमशासकः ॥ १३०॥ varo variṣṭho nediṣṭhaḥ priyaḥ priyadavaḥ sudhīḥ . yantā yaviṣṭhaḥ kṣodiṣṭho sthaviṣṭho yamaśāsakaḥ .. 130..

हिरण्यगर्भो हेमांगो हेमरूपो हिरण्यदः । ब्रह्मज्योतिरनावेक्ष्यश्चामुण्डाजनको रविः ॥ १३१॥ hiraṇyagarbho hemāṁgo hemarūpo hiraṇyadaḥ . brahmajyotiranāvekṣyaścāmuṇḍājanako raviḥ .. 131..

मोक्षार्थिजनसंसेव्यो मोक्षदो मोक्षनायकः । महाश्मशाननिलयो वेदाश्वो भूरथः स्थिरः ॥ १३२॥ mokṣārthijanasaṁsevyo mokṣado mokṣanāyakaḥ . mahāśmaśānanilayo vedāśvo bhūrathaḥ sthiraḥ .. 132..

मृगव्याधो चर्मधामा प्रच्छन्नः स्फटिकप्रभः । सर्वज्ञः परमार्थात्मा ब्रह्मानन्दाश्रयो विभुः ॥ १३३॥ mṛgavyādho carmadhāmā pracchannaḥ sphaṭikaprabhaḥ . sarvajñaḥ paramārthātmā brahmānandāśrayo vibhuḥ .. 133..

महेश्वरो महादेवः परब्रह्म सदाशिवः ॥ १३४॥ maheśvaro mahādevaḥ parabrahma sadāśivaḥ .. 134..

॥ श्री परब्रह्म सदाशिव ॐ नम इति ॥ .. śrī parabrahma sadāśiva oṁ nama iti ..

Завершение

॥ उत्तर पीठिका ॥
एवमेतानि नामानि मुख्यानि मम षण्मुख ।
शुभदानि विचित्राणि गौर्यै प्रोक्तानि सादरम् ॥ १॥
.. uttara pīṭhikā ..
evametāni nāmāni mukhyāni mama ṣaṇmukha .
śubhadāni vicitrāṇi gauryai proktāni sādaram .. 1..
विभूतिभूषितवपुः शुद्धो रुद्राक्षभूषणः ।
शिवलिंगसमीपस्थो निस्संगो निर्जितासनः ॥ २॥
vibhūtibhūṣitavapuḥ śuddho rudrākṣabhūṣaṇaḥ .
śivaliṁgasamīpastho nissaṁgo nirjitāsanaḥ .. 2..
एकाग्रचित्तो नियतो वशी भूतहिते रतः ।
शिवलिंगार्चको नित्यं शिवैकशरणः सदा ॥ ३॥
ekāgracitto niyato vaśī bhūtahite rataḥ .
śivaliṁgārcako nityaṁ śivaikaśaraṇaḥ sadā .. 3..
मम नामानि दिव्यानि यो जपेद्भक्तिपूर्वकम् ।
एवमुक्तगुणोपेतः स देवैः पूजितो भवेत् ॥ ४॥
mama nāmāni divyāni yo japedbhaktipūrvakam .
evamuktaguṇopetaḥ sa devaiḥ pūjito bhavet .. 4..
संसारपाशसंबद्धजनमोक्षैकसाधनम् ।
मन्नामस्मरणं नूनं तदेव सकलार्थदम् ॥ ५॥
saṁsārapāśasaṁbaddhajanamokṣaikasādhanam .
mannāmasmaraṇaṁ nūnaṁ tadeva sakalārthadam .. 5..
मन्नामैव परं जप्यमहमेवाक्षयार्थदः ।
अहमेव सदा सेव्यो ध्येयो मुक्त्यर्थमादरात् ॥ ६॥
mannāmaiva paraṁ japyamahamevākṣayārthadaḥ .
ahameva sadā sevyo dhyeyo muktyarthamādarāt .. 6..
विभूतिवज्रकवचैः मन्नामशरपाणिभिः ।
विजयः सर्वतो लभ्यो न तेषां दृश्यते भयम् ॥ ७॥
vibhūtivajrakavacaiḥ mannāmaśarapāṇibhiḥ .
vijayaḥ sarvato labhyo na teṣāṁ dṛśyate bhayam .. 7..
न तेषां दृश्यते भयम् ॐ नम इति ।
na teṣāṁ dṛśyate bhayam oṁ nama iti .

श्रीसूत उवाच ।
इत्युदीरितमाकर्ण्य महादेवेन तद्वचः ।
सन्तुष्टः षण्मुखः शम्भुं तुष्टाव गिरिजासुतः ॥ ८॥
śrīsūta uvāca .
ityudīritamākarṇya mahādevena tadvacaḥ .
santuṣṭaḥ ṣaṇmukhaḥ śambhuṁ tuṣṭāva girijāsutaḥ .. 8..

श्रीस्कन्द उवाच ।
नमस्ते नमस्ते महादेव शम्भो नमस्ते नमस्ते प्रपन्नैकबन्धो ।
नमस्ते नमस्ते दयासारसिन्धो नमस्ते नमस्ते नमस्ते महेश ॥ ९॥
śrīskanda uvāca .
namaste namaste mahādeva śambho namaste namaste prapannaikabandho .
namaste namaste dayāsārasindho namaste namaste namaste maheśa .. 9..
नमस्ते नमस्ते महामृत्युहारिन् नमस्ते नमस्ते महादुःखहारिन् ।
नमस्ते नमस्ते महापापहारिन् नमस्ते नमस्ते नमस्ते महेश ॥ १०॥
namaste namaste mahāmṛtyuhārin namaste namaste mahāduḥkhahārin .
namaste namaste mahāpāpahārin namaste namaste namaste maheśa .. 10..
नमस्ते नमस्ते सदा चन्द्रमौले नमस्ते नमस्ते सदा शूलपाणे ।
नमस्ते नमस्ते सदोमैकजाने नमस्ते नमस्ते नमस्ते महेश ॥ ११॥
namaste namaste sadā candramaule namaste namaste sadā śūlapāṇe .
namaste namaste sadomaikajāne namaste namaste namaste maheśa .. 11..
वेदान्तवेद्याय महादयाय कैलासवासाय शिवाधवाय ।
शिवस्वरूपाय सदाशिवाय शिवासमेताय नमःशिवाय ॥ १२॥
vedāntavedyāya mahādayāya kailāsavāsāya śivādhavāya .
śivasvarūpāya sadāśivāya śivāsametāya namaḥśivāya .. 12..
ॐ नमःशिवाय इति
oṁ namaḥśivāya iti

श्रीसूत उवाच।
इति स्तुत्वा महादेवं सर्वव्यापिनमीश्वरम् ।
पुनःप्रणम्याथ ततः स्कन्दस्तस्थौ कृताञ्जलिः ॥ १३॥
śrīsūta uvāca.
iti stutvā mahādevaṁ sarvavyāpinamīśvaram .
punaḥpraṇamyātha tataḥ skandastasthau kṛtāñjaliḥ .. 13..
भवन्तोऽपि मुनिश्रेष्ठाः साम्बध्यानपरायणाः ।
शिवनामजपं कृत्वा तिष्ठन्तु सुखिनः सदा ॥ १४॥
bhavanto'pi muniśreṣṭhāḥ sāmbadhyānaparāyaṇāḥ .
śivanāmajapaṁ kṛtvā tiṣṭhantu sukhinaḥ sadā .. 14..
शिव एव सदा ध्येयः सर्वदेवोत्तमः प्रभुः ।
शिव एव सदा पूज्यो मुक्तिकामैर्न संशयः ॥ १५॥
śiva eva sadā dhyeyaḥ sarvadevottamaḥ prabhuḥ .
śiva eva sadā pūjyo muktikāmairna saṁśayaḥ .. 15..
महेशान्नाधिको देवः स एव सुरसत्तमः ।
स एव सर्ववेदान्तवेद्यो नात्रास्ति संशयः ॥ १६॥
maheśānnādhiko devaḥ sa eva surasattamaḥ .
sa eva sarvavedāntavedyo nātrāsti saṁśayaḥ .. 16..
जन्मान्तरसहस्रेषु यदि तप्तं तपस्तदा ।
तस्य श्रद्धा महादेवे भक्तिश्च भवति ध्रुवम् ॥ १७॥
janmāntarasahasreṣu yadi taptaṁ tapastadā .
tasya śraddhā mahādeve bhaktiśca bhavati dhruvam .. 17..
सुभगा जननी तस्य तस्यैव कुलमुन्नतम् ।
तस्यैव जन्म सफलं यस्य भक्तिः सदाशिवे ॥ १८॥
subhagā jananī tasya tasyaiva kulamunnatam .
tasyaiva janma saphalaṁ yasya bhaktiḥ sadāśive .. 18..
ये शम्भुं सुरसत्तमं सुरगणैराराध्यमीशं शिवं शैलाधीशसुतासमेतममलं संपूजयन्त्यादरात् ।
ye śambhuṁ surasattamaṁ suragaṇairārādhyamīśaṁ śivaṁ
śailādhīśasutāsametamamalaṁ saṁpūjayantyādarāt .
ते धन्याः शिवपादपूजनपराः ह्यन्यो न धन्यो जनः सत्यं सत्यमिहोच्यते मुनिवराः सत्यं पुनः सर्वथा ॥ १९॥
te dhanyāḥ śivapādapūjanaparāḥ hyanyo na dhanyo janaḥ satyaṁ satyamihocyate munivarāḥ satyaṁ punaḥ sarvathā .. 19..
सत्यं पुनः सर्वथा ॐ नम इति ।
नमः शिवाय साम्बाय सगणाय ससूनवे ।
प्रधानपुरुषेशाय सर्गस्थित्यन्तहेतवे ॥ २०॥
satyaṁ punaḥ sarvathā oṁ nama iti .
namaḥ śivāya sāmbāya sagaṇāya sasūnave .
pradhānapuruṣeśāya sargasthityantahetave .. 20..
नमस्ते गिरिजानाथ भक्तानामिष्टदायक ।
देहि भक्तिं त्वयीशान सर्वाभीष्टं च देहि मे ॥ २१॥
namaste girijānātha bhaktānāmiṣṭadāyaka .
dehi bhaktiṁ tvayīśāna sarvābhīṣṭaṁ ca dehi me .. 21..
साम्ब शम्भो महादेव दयासागर शंकर ।
मच्चित्तभ्रमरो नित्यं तवास्तु पदपंकजे ॥ २२॥
sāmba śambho mahādeva dayāsāgara śaṁkara .
maccittabhramaro nityaṁ tavāstu padapaṁkaje .. 22..
सर्वार्थ शर्व सर्वेश सर्वोत्तम महेश्वर ।
तव नामामृतं दिव्यं जिह्वाग्रे मम तिष्ठतु ॥ २३॥
sarvārtha śarva sarveśa sarvottama maheśvara .
tava nāmāmṛtaṁ divyaṁ jihvāgre mama tiṣṭhatu .. 23..
यदक्षरं पदं भ्रष्टं मात्राहीनं च यद् भवेत् ।
तत्सर्वं क्षम्यतां देव प्रसीद परमेश्वर ॥ २४॥
yadakṣaraṁ padaṁ bhraṣṭaṁ mātrāhīnaṁ ca yad bhavet .
tatsarvaṁ kṣamyatāṁ deva prasīda parameśvara .. 24..
करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वा श्रवणनयनजं वा मानसं वाऽपराधम् ।
विहितमविहितं वा सर्वमेतत् क्षमस्व जयजय करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो ॥ २५॥
karacaraṇakṛtaṁ vākkāyajaṁ karmajaṁ vā śravaṇanayanajaṁ vā mānasaṁ vā'parādham .
vihitamavihitaṁ vā sarvametat kṣamasva jayajaya karuṇābdhe śrīmahādeva śambho .. 25..
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्याऽऽत्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् ।
करोमि यद्यत् सकलं परस्मै सदाशिवायेति समर्पयामि ॥ २६॥
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt .
karomi yadyat sakalaṁ parasmai sadāśivāyeti samarpayāmi .. 26..

॥ ॐ तत्सत् इति श्रीमुख्यशिवसहस्रनामस्तोत्रं संपूर्णम् ॥
.. oṁ tatsat iti śrīmukhyaśivasahasranāmastotraṁ saṁpūrṇam ..